Stad, ensavadurioù, an dereadur hag ar Vonreizh

101

Rieañ ar tostañ ma c'haller, gwareziñ ar gwirioù, ha seveniñ ar c'hefridioù.

Levrig 2027
Follenn-hent 2027–2032

NB: Evit mad Frankiz ha berrder, implijet e vez ar stumm gourel en destenn-mañ evit endelc'her an holl reizhoù.

Poentoù pouezus

Ar c'hinnig dereadur kinniget gant Yes Breizh n'eo na ur c'hammed kuzhet war-du an dizalc'hiezh, na un digreizennerezh melestradurel hepken. Rakwelet a ra ur Dereadur demokratel : treuzkas da Vreizh adunvanet ar galloudoù lezennel, melestradurel ha gourdoniel a c'hall bezañ implijet ganti en un doare efedusoc'h, en ur suraat e chomfe ar galloudoù souveren, gwarez ar frankizoù diazez hag ur c'hengred poellek etre lodennoù disheñvel Bro-C'hall e-barzh kefridi ar gouarnamant kreiz.

Gallout a reer neuze furmuliñ ar pal evel-henn : ur Vreizh emren dindan ar Republik hag Unaniezh Europa, adunvanet, mestr war he divizoù dezhi hec'h-unan hag aozet war un diazez lieskreizenn. Ar patrom pal a c'hallfe en em gendeuziñ a-benn ar fin gant ur Vodadeg Breizh, diazezet war ar Vodadeg a-vremañ, un egzekutivel atebek, an departamantoù a-vremañ bodet e-barzh un ugent rannvro bennak, aotrouniezhoù lec'hel kreñv ha kontroloù ha kempouezioù dizalc'h.

Rannet eo ar raktres e tri prantad.

• An dibab kentañ a zo posupl e-barzh ar framm lezenn-diazez a-vremañ : adunaniñ Breizh, krouiñ un aotrouniezh lec'hel gant ur statud ispisial ha eeunaat an aozadur.
• An eil a dreuzkas, dre an dereadur, gennad-ha-gennad, ar galloudoù, heuliet gant ar peadra a zere.
• An trede a enskriv er Vonreizh ur galloud lezennel termenet ha gwarantet splann evit Breizh.

An doare-ober-mañ a ziskouez un engouestl evit an onestiz : ne c'houlenn ket ur chekenn wenn.

Ha, evit Yes Breizh, ar briorelezh – a-raok kement adreizh bonreizhel a ve – eo anavezout ar galloudoù miret evit ar Stad, termeniñ ar re a vez rannet hag ar re zileuriet da Vreizh, o embann, o c'hementiñ hag o divizout gant ar pal o lakaat e pleustr a-benn 2032 d'an diwezhatañ.

1. Perak adwelet ar gudenn ensavadurel?

Un enkadenn a fiziañs a c'houlenn ur spered a atebegezh

Barometr ar Fiziañs Politikel eus ar CEVIPOF¹, gwagenn 17, e miz C'hwevrer 2026, a ziskouez emañ an disfiz a-enep ar gouarnamant en e uhelañ biskoazh : 76 % eus an dud aterset a gred ne ya ket mat an demokratelezh en-dro, 87 dre gant a gred ne ra ket kalz a van ar bolitikerien gant an dud pe tamm ebet, ha kouezhet eo ar fiziañs en Bodadeg Vroadel da 20 dre gant.

Er memes sondadenn, ar maer a chom an den politikel a fiziañs ar muiañ: 60 %, keñveriet gant 44 % evit kuzulier an departamant, 42 % evit kuzulier ar rannvro, 34 % evit an Deputeet ha 18 % evit Prezidant ar Republik. Un enklask dilennadegoù kaset da benn e miz Meurzh 2026 a ziskouez ivez ur feiz a 69 % evit ar maer hag ar guzulierien-kêr, keñveriet gant 48 % evit an Deputeet ha 23 % evit Prezidant ar Republik.

Ret eo anzav ne dalv ket ar sifroù-se da aprouiñ an emrenerezh dre an dereadur. Diskouez a reont, koulskoude, ez eo pouezus an tostder, an en em anavezout gant an divizer hag ar varregezh da briziañ an efedusted. Evit Yes Breizh, e rank an dereadur liammañ ent-spesifek tri elfenn a vez dalc'het dispartiet re alies hiziv an deiz :

• ar galloud da zivizout;
• doareoù da zastum arc'hant;
• Ar redi da zegas disoc'hoù.

Ne glot ket un doare-ober hollek gant an holl degouezhioù.

Breizh a rank talañ ouzh un heuliad daeoù a zeregezh hag a gennask etrezo a ziazeza politikoù kenglotus azasaet ouzh he c'hennarroud dibar : he aod, he peskerezh hag he porzhioù, al labour-douar hag ar greanterezh alimel, gwaskoù implij an douar a-hed an aod, an energiezh, al liammoù treuzdougen dre ar bennsiri, ar gibersurentez, yezhoù Breizh, hag ar c'hempouez etre an takadoù keodedel, ar c'hêrioù krenn, an inizi hag ar c'hêriadennoù.

Evit Yes Breizh, n'eo ket ar goulenn lavarout eo dianav ar c'hudennoù-se e lec'h all. Ur goulenn anavezout eo e rank Breizh bezañ gouest d'o bodañ en ur strategiezh war an hir dermen, kentoc'h eget fiziout e divizoù gennad-spesifek kemeret gant rannoù disheñvel ar gouarnamant.

Eus ur santad a zic'houdegezh d'ar varregezh da ober

Prezegenn Gaël Briand² Kinniget da C'huzul ar Rannvro d'an 13 a viz Kerzu 2023, a liamm an enkadenn demokratel ouzh ur stumm dizalc'hidigezh : gallout a ra an annezidi divizout diwar-benn an tiez, ar yezhoù pe an douaroù, hep kaout, e live rannvro Breizh, an ostilhoù lezennel rekis evit ober o mad penn-da-benn. An displegan-mañ a gloka an dielfennadur ensavadurel : n'eo ket arouezel hepken an emrenerezh, met dileuriañ a ra ur varregezh fetis da zibab, da arc'hantaouiñ ha da lakaat e pleustr ur politikerezh.

Kreizennerezh, digreizennerezh, diforc'hadur, dereadur, emrenerezh

Meizad	Ar pezh a cheñch	Bevennadur pennañ
Kreizennadur	Ar gouarnamant kreiz a labour war al live lec'hel dre e zepartamantoù hag e brefeded.	Ar c'hreiz a chom an hini a ziviz.
Digreizennerezh	Ur gevredigezh lec'hel a implij ar galloudoù roet dezhi gant al lezenn.	N'en deus nemet nebeut a c'halloud reoliañ dezhañ e-unan ha peadra bevennet.
Diforc'hañ	Gallout a ra ar reolennoù pe ar galloudoù cheñch a ur rannvro d'eben, hervez an diviz kemeret gant ar gouarnamant kreiz.	An dieubidigezhioù a vez divizet pe aotreet peurliesañ gant ar gouarnamant kreiz.
Dereadur	Un dasparzh galloudoù padus a zo fiziet en un ensavadur demokratel e Breizh.	Ret eo kaout ur rannadur sklaer eus ar c'hargoù hag an gwarantioù arc'hantel.
Emrenerezh	An aotrouniezh lec'hel he deus he galloudoù reoliañ dezhi hec'h-unan war an aferioù a zo dindan gwarez he fologel.	E skalfad a zo diouzh an destenn vonreizhel hag an destenn lezennel ; n'eo ket heñvel ouzh ar veurvilouriezh.

Evit Yes Breizh, an dereadur eo an argerzh ; an emrenerezh atebek eo ar reizhiad demokratel a zeu diwarni.

2. An doktrin : unaniezh, subsidiarelezh, atebegezh

Emrenerezh e-barzh Republik Bro-C'hall

Raktres Yes Breizh a zifenn un urzh bonreizhel boutin.

Evel-se, ar geodedelezh, ar gwirioù diazez, ar moneiz, an difenn, an diplomatiezh, pennaennoù ar justis, ar surentez vroadel hag engouestloù etrebroadel Bro-C'hall a vefe gwarantet atav e live ar gouarnamant kreiz. Ne stailfe Breizh bevennoù diabarzh ebet, nag ne lakaje ur geodedelezh zibar pe diskriminerezh diwar an orin.

Koulskoude, Yes Breizh a gred ne c'houlenn ket an unaniezh bolitikel e vefe unvan an holl zivizoù. Evit un unaniezh a'r seurt-se eo ret ma vefe rannet ar gwirioù diazez, ma vefe termenet sklaer ar c'hargoù, ha ma vefe diskoulmet an dizemglevioù diouzh al lezenn.

Un doare daoudu da sellout ouzh ar subsidiarelezh

Evit Yes Breizh, e vez devolutet ur galloud da Vreizh pa c'hall bezañ implijet eno en un doare kenstokoc'h, efedusoc'h ha atebekoc'h a-fet demokratelezh. Chom a ra gant ar Stad pa vez ezhomm anezhañ evit gwirioù kevatal, ar surentez, un afer vroadel diavaez pe un engouestl etrebroadel.

Ar memes pennaenn a rank gwareziñ an aotrouniezhoù lec'hel hag an takadoù dastum diouzh ar greizennerezh kreizennet war Roazhon pe war Naoned. An dereadur n'eo ket lakaat Roazhon pe Naoned e-lec'h Pariz. Ar politikerezhioù lec'hel, o lakaat e pleustr, hag ul lodenn eus ar peadra a rank chom el live lec'hel bep tro ma vez dereat.

Un diviz, gant an abegoù m'eo diazezet warno

Forzh peseurt dereadur pe treuzkas a rank enderc'hel war un dro : un aotrouniezh lezennel ; ar servijoù hag an roadennoù rekis ; personel ; ur vammenn dinamek ; hag un hentenn guzuliata evit priziañ ar c'houstoù.

Dereadur ebet hep arc'hantañ; danvez ebet hep atebegezh.

3. Yes Breizh, hentad enstitusionel e tri oberenn

Oberenn I — Adunvaniñ ha eeunaat al lezennadur a-vremañ

Ar pazenn gentañ a zo he fal sevel ur 'Breizh adunvanet gant ur statud ispisial'. » hervez Mellad 72 ar Vonreizh. Bodañ a ra galloudoù rannvroel ha, diouzh an dibab demokratel graet, an holl c'halloudoù deparsiel pe ul lodenn anezho. Korsika a zo ur skouer lezennel talvoudusoc'h amañ eget Kaledonia-Nevez : ur gevredigezh metropol anvet evel-se eo Korsika, gant ur statud ispisial, ha dezhi ensavadurioù disheñvel.

Evit pezh a sell ouzh nulladur diviz Pétain da zispartiañ Liger-Atlantel ha Naoned – kêr-benn Duged Breizh – diouzh Breizh, Yes Breizh a anavez e c'houlenn an adunvaniezh un argerzh demokratel reizh, ennañ ar c'humuniezhioù sellet outo hag an aotrouniezhioù lec'hel, gant ur goulenn sklaer hag an heuliadoù displeget fraezh a-raok ar votadeg.

Evel-se, Yes Breizh a ginnig, goude an adunvaniezh, e vefe ur 'Steuñv evit Diorren Padus ha Steuñviñ Breizh (PADDB)' ur framm rediet gant al lezenn evit an divizoù a denn d'al lojeiz, implij an douaroù, an aod, ar frammoù, an treuzdougen, an energiezh hag ar c'hempouez lec'hel.

Oberenn II — Treuzkas ar c'hefridioù klok dre dereadur

An eil pazenn a zo an treuzkas ar politikerezhioù dre vodadoù kefridioù. Ret eo deomp mirout a fiziañ ar pal da Vreizh en ur lezel ar framm reolennel, an tailhoù pe an oberataer e Pariz. E pep lezenn dereadur e kaver ur roll eus ar reolennoù, ar budjedoù, ar personell, ar madoù, ar c'hevratoù hag ar sistemoù titouriñ a vez treuzkaset.

Ur steuñv-amzer diskouezus a c'hallfe reiñ ar priorelezh d'an tachennoù ma'z eo an heñvelder e Breizh ar splannañ : ar yezhoù hag ar sevenadur ; ar stummadur hag an heñchañ micherel ; al lojeiz hag an implij an douaroù ; ar mor hag an aod ; an treuzdougen hag ar porzhioù ; an energiezh rannvroel ; an diorren ekonomikel ; al labour-douar hag ar boued ; hag ar rakdiwall yec'hed hag aozadur yec'hed rannvroel.

Gallout a rafe ar prantad-mañ kendeuziñ ar gwir hollek, ar galloudoù dileuriet, ar raktresoù-arnod hag an treuzkasadennoù lezennel. Bep bloc'had a vefe priziet goude tri pe pemp bloaz diouzh an dezverkerioù embannet a-raok e lakaat e talvoud.

Oberenn III — Gwarantiñ an emrenerezh dre ar Vonreizh

An trede pennad a sav ur framm lezennel dibar evit Breizh, klokaet gant ul lezenn organek war ar statud hag ul Lezenn Diazez evit Breizh. Homañ diwezhañ a spisa an ensavadurioù, an argerzhioù hag ar gwarezoù diabarzh e-barzh ar c'heñver aotonomiezh anavezet ; ne ya ket dreist da Vonreizh Bro-C'hall na da lezenn Unaniezh Europa.

Gwelloc'h eo ar framm-mañ eget un doare ober amsklaer a lez ar c'hudennoù pennañ da vezañ pledet ganto diwezhatoc'h. Ret eo d'an dilennourien ha d'ar Parlamant bezañ kelaouet, 'a-raok' ma vo kaset ar c'hemm da benn, diwar-benn an aferioù a vo devolvet, miradennoù ar gouarnamant kreiz, an aozadurioù arc'hantaouiñ hag ar wikefreoù diskoulmañ an dizemglevioù.

Eus ar gourc'hemenn politikel d'an diviz lezennel

Programm Gouarnamant Bro-Skos evit 2026 a zispleg splann-tre an disoc'h gortozet eus ar votadeg : hervez ar programm, ur muiañ-niver en dilennadeg a vefe ur mandat evit suraat treuzkas ar galloudoù rekis evit aozañ ur referendom.

Hep degemer e bal a-du gant an dizalc'hiezh, an doare-ober-mañ a laka war wel ur rekizded talvoudus evit Yes Breizh : ar gourc'hemenn klasket a rank termeniñ, a-raok ar votadeg, danvez an divizoù, ar galloudoù a zo kaoz anezho, an tiriad a sell outañ hag an argerzh ratifiañ. Un trec'h dilennadel a zigorfe an hent d'ar c'hevraouiñ neuze hag a lakafe un dever politikel war e harperien ; ne dalvezefe ket kement ha degemer emgefre ar statud pe un dilez eus reolennoù ar Vonreizh.

An argerzh kinniget a ra diforc'h neuze etre daou gammed a asant. Ur c'hefridi kentañ a aotren an divizoù hag ar prientiñ un daftad klok, heuliet gant an dasparzh ret a zailhoù hag a warantoù. Un aotre eil a denn d'an destenn peurechuet, goude un diviz gant an holl berzhidi hag ur gwiriadenn lezennel. Gant an argerzh-mañ e vez gwarezet war un dro gwir pobl Breizh da zivizout diwar-benn o aozadur o-unan e Breizh ha doujañs da Vonreizh Republik Bro-C'hall.

An argerzh adwelet

Evit Yes Breizh, an emrenerezh gant ur galloud lezennel gwirion a c'houlenno adwelet ar Vonreizh diouzh Mellad 89: an hevelep testenn a rank bezañ votet war un dro gant an Bodadeg Vroadel hag ar Sened, heuliet gant un aprouadenn dre referendom pe, en degouezh ur c'hinnig-enkemmad, gant ar Parlamant en e zizhad-emvod, gant un trederenn-pempvet eus ar mouezhioù laosket.

Ne gemero ket ar c'huzuliadenn gant pobl Breizh, da gentañ-penn, plas an argerzh broadel-mañ. Koulskoude, ur seurt kuzuliadenn a rofe dezhi al levedigezh a zo ret-holl evit Breizh. Yes Breizh a ginnig neuze ur 'levedigezh doubl'. » : asant splann e Breizh hag advugelañ hervez argerzh bonreizhel Bro-C'hall.

Splann eo, koulskoude, ma vije distaolet a-benn ar fin gant Parlamant Bro-C'hall, en e Zivizadeg, ar pezh he dije divizet Breizh eviti hec'h-unan, e kroufe kement-se ur gudenn bolitikel vras.

4. Piv a ra petra?

Evit Yes Breizh, an rannadur a heulfe poell an aferioù miret : ar Vonreizh hag al Lezenn Organek a spisa³ ar galloudoù miret gant ar gouarnamant kreiz; resisaet e vefe ar galloudoù rannet; ar pezh a chom a vefe, dre vras, e-barzh kefridi Breizh. Ar c'hlozulenn restañ-mañ, diwar skouer reizhiad Bro-Skos, a virfe neuze ouzh un heuliad difinit a dreuzkasadennoù ad hoc hag a chomefe dindan lezenn uheloc'h ha dindan adweladenn barzhelek.

Stankañ	Tachennoù pennañ	Gwarantoù
Miret evit ar gouarnamant kreiz	Kevredad, difenn, diplomatiezh, moneiz, gwir torfedel ha gwir sivil, surentez vroadel, frankizoù bonreizhel, engouestloù etrebroadel.	Arver par ar gwirioù ; evezhierezh bonreizhel hag europat.
Dediet da Vreizh	Steuñverezh, lojeiz, implij an douaroù, treuzdougen rannvroel, porzhioù nann-Stad, sevenadur ha yezhoù, deskadurezh ha stummadur, diorren armerzh, touristerezh, labour-douar, aferioù mor, energiezh rannvroel, an endro.	Reolennoù breizhat embannet ; priziadenn ; klotadur gant al lezenn uheloc'h hag ar pennaenn a emrenerezh lec'hel.
Rannet	Yec'hed, deskadurezh, tailhoù, gwarez sivil, labour hag implij, bevliesseurted, danframmoù strategel, kenlabour europat.	Lezennadur-stur, emglevioù, kendalc'hioù etregouarnamantel ha mekanikoù tredeogiezh.

Notit ivez ar pezh a heul :

ur bennaenn a rak-dalc'h arc'hwelel:

En un afer a zo e-barzh ar c'hempetañs devoudet, hervez Yes Breizh, e talv al lezenn vreizhat. N'hall ar gouarnamant kreiz emellout nemet evit un abeg bonreizhel, europat pe vroadel a zo reizhataet splann. En un dachenn varregezh rannet, ul lezenn-framm vroadel a ziviz ar gwarezoù boutin, tra ma azasa Breizh an aozadur hag an danvezioù.

Ur c'hlozulenn-gwareziñ reolennet-strizh :

Gallout a reer rakwelet un emelladenn da c'hortoz a-berzh ar gouarnamant kreiz ma vez ur gourdrouz sirius evit ar frankizoù, ar surentez pe kendalc'h ar servijoù diazez. An emelladenn-se a rank bezañ kenfeuriek, bevennet en hec'h amzeriad, dindan ur gwiriadenn prim ha gant asant Bodadeg Breizh.

5. Danvezioù, tailhoù ha kengred

Un emrenerezh hep e vudjed dezhañ e-unan a vefe touellus.

Breizh a rank kaout ul lodenn vras eus ar peadra, ha termeniñ a ra he feur pe he diazez en diabarzh bevennoù an Lezenn Organek. Ar pakad-mañ a c'hall bodañ he gounidoù tailhoù dezhi hec'h-unan, lodennoù eus an tailhoù broadel lakaet a-du gant Breizh, frejoù ha yalc'hadoù kengred.

Ar c'hasadenn gentañ a vefe jedet gant ur bodad dizalc'h ha gwriziennel. Indekset e vefe diouzh emdroadur gwirion an dispignoù, ha n'eo ket diouzh e live d'an deiziad ma vefe graet ar c'hasadenn.

Ar gengred a chome ur bennaenn voutin.

Kempouezañ an enkerzhioù broadel hag ar c'hengred a vefe dalc'het. Koulskoude, al lezenn a verzfe an dumping sokial ha tailhel (daoust ma vefe aotreet ganti, en eil degouezh, reizhadennoù dinamek zo).⁴). Reoladoù bihanañ broadel a c'hallfe gwareziñ ar gwirioù sokial diazez; Breizh, diouzh he zu, a c'hallfe o gwellaat en-dro d'he galloudoù ha diouzh he danvezioù.

Treuzwelusted ha reizhder budjetel

Ar budjed kendeuzet a ziskouezfe ar froudoù etre ar gouarnamant kreiz, Breizh hag an aotrouniezhoù lec'hel. Ur 'reolenn aour' a c'houlenfe ur budjed korvoiñ kempouez, hep harzhañ ar postadurioù. An dispignoù tailhoù, ar gwarantadennoù prestoù hag ar c'hengevredadurioù publik-prevez a vefe embannet ha priziet. Koulskoude, ne vefe ket Breizh atebek ken eus an dle gall a zeu diwar an aferioù treuzkaset dezhi ur wech lakaet an dereadur e pleustr.

6. Yezhoù, sevenadur ha kevatalder

Evit Yes Breizh, daoust ma chom ar galleg yezh voutin e Breizh, e rank ar brezhoneg hag ar gallaoueg bezañ gwarezet ha kaout ar gwir da vezañ implijet en ul lec'h foran e Breizh. Ar anavezout-se a zo mennet da gas war-raok ar frankiz, treuzkas ar yezhoù-se hag ar moned kevatal ; ne dermen ket an identelezh etnek.

Gwirioù yezh a zo gwirioù naturel evit pep den, ne vern e orin. En o zouez e kaver ur moned tamm-ha-tamm d'an deskadurezh, an tu da implijout ur yezh eus Breizh gant servijoù a c'hall he degemer, panelloù divyezhek, ha skoazell evit ar mediaoù hag an industriezhioù krouiñ.

Den ebet ne c'hall bezañ dioueret eus ur gwir pe ur servij abalamour ma ne gomz ket brezhoneg pe galloneg. An dleadoù lakaet war an aotrouniezhioù foran a vo araokadel, kementek ha arc'hantet. An droienn-mañ a respont war-eeun d'ar riskl bonreizhel a sav gant ur rummad 'tud' pe 'kumuniezh' o kaout gwirioù stroll disheñvel.

Ar gevatalded a zignitez etre ar yezhoù ne c'hall ket chom ur gemennadenn-benn-stur hepken. Rankout a ra an dereadur gwarantiñ ur gwir wirion da dizhout treuzkas ar yezh : kendalc'hded e programmoù-skol, stummadur ar gelennerien, deskiñ an oadourien, ar mediaoù, ha krouidigezh ha staliadur tamm-ha-tamm programmoù yezh er servijoù foran. Evit an oadourien, e rank ar steuñvoù a ro surentez d'o gopr ha d'o red-micher reiñ an tu dezho da heuliañ stummadurioù stank hep koll o labour pe o gwirioù sokial, en ur zoujañ da c'halloudoù ar Stad war dachenn gwir al labour.

Ar Vretoned : ur wirvoud, n'eo ket ur rummad reut

An termen 'pobl Vreizh' pe 'bro Vreizh' a ra anv eus ur gumuniezh istorel ha politikel a zo emskiantek eus he bezañs, he yezhoù, he sevenadur hag he mammvro. E-barzh ar stern enkefredel kinniget gant Yes Breizh, ne grou an anavezout-se na keodedouriezh etnek na dreistgwirioù diazezet war an orin. Den ebet ne zlefe bezañ rediet da en em dermeniñ evel Breizhiz evit bevañ e Breizh, ha den ebet ne zlefe bezañ miret outañ a gemer perzh en he buhez stroll pe a implijout e wirioù.

An doktrin degemeret eo neuze hini gwirioù hollvedel pleustret en ur c'hennarroud resis : ar gwir da zeskiñ ha da implijout ar brezhoneg pe ar gallaoueg, ar gwir da gaout moned d'an istor ha d'ar glad, hag ar gwir da gemer perzh e divizerezh foran.⁵ ha gwir da dennañ splet eus ar servijoù-se ivez. An anavezout Breizh ne lam gwir ebet; er c'hontrol, rediañ a ra hec'h ensavadurioù d'o gwarantiñ da bep den.

7. Eneboù ar Jacobined kemeret a-zevri

Ne vez kredus un adreizh ensavadurel nemet ma respont d'e enebiezhioù kreñvañ. Ar vurutellerien jakobin o deus kinniget ur vurutelladenn kreizennet war didroidigezh ar Republik, ar gevatalded dirak al lezenn, riskl an disparti kumuniezhel, an diouer a sklaerder a-zivout ar galloudoù, hag an efed rakskouer. Ar c'hontrolioù-se ne rankont ket bezañ karikatouret na distaolet, met pledet ganto.

Savboent burutellerien ar Jacobined	Ar pezh a ziskouez	Respontoù eus Yes Breizh
«Ur bobl hepken a dalvez ur gwaz-lezenn hepken.»	Meizad klasel jakobin an unaniezh vroadel : ne c'hall ar veurvorelezh bezañ sevenet nemet dre ur bodad-lezenniñ unvan. Meskañ a ra an unaniezh bolitikel gant an unvanelezh normativel, o nac'hañ ar soñj e c'hallfe ur bobl veurvorel hepken aozañ meur a live evit ar galloud lezenniñ.	Yes Breizh a ra an diforc'h etre unaniezh ar Republik ha heñvelder he framm. Ur stern souveren nemetken a c'hall anavezout meur a guzul-lezenn rannvroel, e tachennoù termenet, dindan ren ar Vonreizh hag al lezioù-barn. Hennezh eo pennaenn an dereadur demokratel : divizout e Breizh war an aferioù a zo a-zevri e-barzh kefridi Breizh, hep lakaat e kaoz galloudoù souveren ar Stad.
Anzav ur 'c'humuniezh istorel, yezhel ha sevenadurel' a grou gwirioù stroll hag a sav un urzh dreistelezh etre ar geodedourien.	Diskred ar Jakobined e-keñver an anavezout politikel forzh peseurt kumuniezh tiriadel : gwelet e vez ar gevatalded evel un dra hiniennel ha difetis hepken. An doare-gwelet-mañ a zo techet da sellet ouzh forzh peseurt identelezh istorel pe yezhel anavezet gant al lezenn evel ur gourdrouz evit unanenned an Republik.	Anavezout Breizh evel ur gumuniezh istorel, yezhel ha sevenadurel ne dalv ket kement ha krouiñ rummadoù keodedourien disheñvel pe reiñ gwirioù-dre-c'henidik. Yes Breizh a zifenn gwirioù digor da holl annezidi Breizh : ar moned d'ar yezhoù, ensavadurioù dereat, ar perzh demokratel ha gwarez ur glad boutin, en ur zoujañ d'ar gevatalded hiniennel.
Perak Breizh kentoc'h eget ur rannvro all?	Poell an unvannelezh tiriadel : ne vez sellet ouzh ur cheñchamant ensavadurel evel unan reizh nemet ma c'hall bezañ lakaet e pleustr en holl rannvroioù. Gant se e nac'h e c'hallfe an istor, an identelezh, an douaroniezh, youl an dud hag ezhommoù ar foran reizhabegiñ statudoù disheñvel.	Rak an diforc'hañ a rank bezañ diazezet war wirvoudioù ha youl demokratel pep rannvro, ha n'eo ket war ur patrom hepken lakaet dre ret da bep hini. He istor ensavadurel dezhi hec'h-unan, hec'h identelezh sevenadurel ha yezhel, he c'henglotadur douaroniel hag hec'h ezhommoù dibar he deus Breizh. Ur statud ispisial evit Breizh ne virfe tamm ebet ouzh rannvroioù all da glask ivez kemmoù azas ouzh o amstelloù dezho.
N'haller ket lakaat emrenerezh Korsika da dalvezout evit Breizh.	An emzalc'h-mañ zo, e-unan, nebeutoc'h jakobin : poellek eo a-fet lezenn nac'hañ an treuzlakaat emgefre. Ur reaksion jakobin a savfe ma vefe implijet an perzh ispisial-mañ evit nac'hañ da Vreizh, dre bennaenn, kement tu da gaout, dre he argerzh demokratel dezhi hec'h-unan, ur statud dereat.	Yes Breizh a zo a-du gant ar priziadenn-mañ : ne zlefe ket Breizh adober Korsiha. Rankout a ra diorren hec'h doare dezhi hec'h-unan a dereadur, marc'hataet gant ar Stad, diazezet war he pemp departamant istorel, hec'h arvezioù-ret hag he youl demokratel. Gallout a ra emrenerezh Korzika bezañ ur rakskouer enkefredel hag ur vammenn awen, met n'eo ket ur patrom da adober rik.
Votiñ war ur bennaenn a-raok gouzout peseurt galloudoù a zo en-dro zo evel sinañ ur chekenn wenn.	Diuzit un doare labour metodik kentoc'h eget ur Jacobinerezh reut. Koulskoude e teu war wel ur c'heflusker kreizennerez pa vez goulennet digant an aotrouniezhoù lec'hel tizhout en a-raok ul live resisder na vez ket atav lakaet gant ar Stad dezhi hec'h-unan, a-benn daleañ pe lakaat da greskiñ diouer pennaenn an dereadur.	Yes Breizh ne c'houlenn ket ur chekenn wenn. Ret eo d'ar bennaenn an dereadur bezañ heuliet gant ur framm sklaer : tachennoù treuzkasus, galloudoù miret evit ar Stad, mekanikoù arc'hantel, evezhierezh barnerezhel, an eilrenkerezh, hag an deiziataer hag an argerzh evit an treuzkas. Ur vot a-du gant ar c'hinnig a verk deroù kenemglevioù reolennet ; ne dalv ket kement ha treuzkas an atebegezhioù hep diviz.
An diforc'hañ a dorr ar gevatalded.	An heñveladur gant ar Jakobined etre ar gevatalded hag unvannelezh ar reolennoù. Disteurel a ra ar gevatalded dre azasadur : ober gant an degouezhioù disheñvel en un doare disheñvel a-benn gwarantiñ gwirioù kevatal ha servijoù foran.	Evit Yes Breizh, ar gevatalded ne dalv ket e rank an holl aotrouniezhoù lec'hel kaout an hevelep galloudoù rik. Ar gevatalded a dalv gwarantiñ an hevelep gwirioù diazez hag an hevelep dinded evit ar geodedourien, en ur aotren respontoù disheñvel da stadegoù disheñvel. An doare-se a ziforc'hañ a zo dija e lezenn Bro-C'hall ha gallout a ra bezañ enklozet er Vonreizh.
An emrenerezh zo ur pazenn war-du an disparti.	Un disfiz hengounel jakobin a-enep an emrenerezh, a vez gwelet evel ur gourdrouz posupl evit unaniezh ar vroad. Hemmeskañ a ra an emrenerezh diabarzh – a dalvez rannadur ar galloudoù – gant souverenelezh ar Stad, a ya en-dro hervez ul lojik disheñvel.	An emrenerezh n'eo ket ar memes tra hag an disrannidigezh. Gweledva Yes Breizh a zo hini ur Vreizh pourvezet gant he galloudoù dezhi hec'h-unan en ur stern-reizhiadel divizet dre varc'hata, gant un dasparzh sklaer eus ar galloudoù ha gwarezoù evit ar c'hengred. Forzh peseurt diorren da-heul a'r seurt-se ne c'hallfe bezañ nemet disoc'h un argerzh demokratel ha lezennel disparti ; ne rank ket bezañ lakaet da ziazez en tabut diwar-benn an dereadur.
Ar gouarnamant lec'hel a vroud ar feodelezhioù, ar c'hroniezh hag ar c'hapturezh.	Ur vartezeadenn kreizennerez a lavar ez eo ar Stad, dre e natur zoken, neptuoc'h ha gwarezusoc'h eget al live lec'hel. Bihanat a ra ar riskloù simetrek a zeu eus ar vurevkratiezh, kreizennadur ar galloud hag ar brenerezh er stad.	An dañjer-se a zo e pep live eus ar gouarnamant ha rankout a ra an ensavadurioù o-unan ober war e dro, ha n'eo ket dre greizennerezh. Kinnig a ra Yes Breizh mekanikoù kontroll ha kempouez : treuzwelusted, kuzulioù evezhiañ, sturiennoù etikel, bevennoù war dalc'henn meur a garg, priziadenn dizalc'h, perzh ar geodedourien hag emrenerezh an aotrouniezhoù lec'hel. Gant an nesded e teu ivez an divizerien da vezañ anavezetoc'h ha da vezañ atebekoc'h war-eeun dirak ar geodedourien.
Ur Breizh emren a greizennfe pep tra e Roazhon.	Ur vurutelladenn reizh eus ar riskl a greizouriezh rannvroel, met a zeu da vezañ jakobin he natur ma vez implijet evit klozañ eo an doare nemetañ da wareziñ ouzh ar c'hreizennerezh mirout ar galloudoù e Pariz. An dereadur, er c'hontrol, a c'hall bezañ gwelet evel un dra lieskreiz hag eilrenk.	Yes Breizh ne fell ket dezhañ erlec'hiañ kreizouriezh Pariz gant ur greizouriezh kreizennet war Roazhon pe war Naoned. An dereadur a rank bezañ heuliet gant ur c'hementad kreñv a is-gennadusted diabarzh : galloudoù gwarantet d'an aotrouniezhoù lec'hel, d'ar frammoù etrekumuniezhel ha d'ar rannvroioù ; servijoù foran dasparzhet e-barzh an pemp departamant ; melestradurezhioù digreizennet ; ha mekanikoù kempouezañ. Rennes, da skouer, a c'hallfe bezañ ur gêr-benn ensavadurel, met n'eo ket kreiz nemetañ Breizh.
Koustus e vo an adreizh hag e ouzhpenno ur gwiskad ouzhpenn.	Un adlamm jakobin boas eo skeudenniñ kement stumm digreizennerezh evel ur gwiskad burokratiezh ouzhpenn, padal e c'hall an dereadur enderc'hel treuzkas, kendeuziñ pe nullañ galloudoù ha servijoù ar Stad. Rankout a ra ar c'houst bezañ keñveriet gant ar reizhiad a-vremañ, ha n'eo ket bezañ ouzhpennet outañ hepken.	Ar pal eo rik mirout a grouiñ ur gwiskad ouzhpenn. An dereadur a rank treuzkas kefridioù a vez kaset da benn gant ar Stad bremañ, gant ar peadra denel hag arc'hantel a zo stag outo, ha reiñ an tu da eeunaat an traoù, da vodañ ar peadra ha da dennañ kuit an eiladoù. E goust a rank bezañ priziet dre ur priziadenn an efed hag evezhiet dre ziskouezelloù efedusted ha kalite ar servij foran.
Gallout a rafe ar gwirioù yezh dont da vezañ gwirioù lakaet e pleustr.	Un aon jakobin e vefe lakaet ur gwir yezhel tiriadel par gant ur redi diazezet war an identelezh. An doare-soñjal-se a ra fae war ar fed e c'haller gwelet ur gwir yezhel, da gentañ-penn, evel ur frankiz implij hag un dever evit ar servijoù foran da bourchas servijoù er yezh-se, hep lakaat ur yezh war ar gein d'ar geodedourien… estreget ar galleg.	Yes Breizh a zifenn ar gwirioù yezhel, n'eo ket ur 'polis yezh'. Ar brezhoneg, ar gallaoueg hag ar galleg a rank bezañ gouest da dennañ splet eus ur framm anavezout ha servijoù efedus, gant ur c'hresk gwirheñvel en o barregezh melestradurel. Ar geodedourien a rank mirout o frankiz yezhel ; an dlead a dalv da gentañ-penn evit an ensavadurioù foran, a rank bezañ gouest da respont tamm-ha-tamm er yezhoù anavezet pa vez goulennet gant al lezenn.

8. Pevarzek engouestl evit ur statud atebek evit Breizh

1. Adunvanidigezh demokratel Breizh, gant un argerzh sklaer evit rannvro al Liger-Atlantel hag an takadoù douaroniel a-zere.

2. Sevel un aotrouniezh lec'hel gant ur statud ispisial ha sklaeraat ar c'hargoù a-raok ouzhpennañ ensavadur ebet.

3. Degemer ur PADDB⁶ Gorfennadus, savet a-gevret gant an departamantoù (pe ar broioù) hag adwelet a-vareadoù.

4. Embann ur c'hendastummadur eus ar galloudoù a zispleg ar galloudoù miret, devolutet ha rannet a-raok kement votadur bonreizhel.

5. Treuzkas kefridioù klok, en o zouez ar skipailh, an roadennoù, an oberiataerien hag ar madoù dinamek.

6. Sevel un Vodadeg Breizh Dilennet ent demokratel.

7. Dilenn ur poellgor parlamantel atebek, a zo dindan evezh ar Parlamant.

8. Gwarantiñ an emrenerezh arc'hantel hag ar c'hempouezadur an enkerzhioù, hep taos na dumping sokial.

9. Gwareziñ ar brezhoneg hag ar gallaoueg dre wirioù an hiniennoù, hegerz d'an holl ha hep strishadenn ebet diazezet war an identelezh.

10. Mirout ouzh an adkreizennadur e Breizh, dre is-kevredigezh diabarzh ha dasparzh lieskreizenn an arc'hwelioù.

11. Lakaat an hollad dindan gwiriadenn lezennel ha priziadenn, gant evezhierezh barnerezhel, treuzwelusted, menegerioù hag ur c'hlozulenn adwelet.

12. Diazezañ ar statud war ur gwiriegezh doubl ha daou stumm asant : ur c'hefridi sklaer da varc'hata, heuliet gant aprouadenn an destenn ziwezhañ e Breizh diouzh argerzh bonreizhel Republik Bro-C'hall.

13. Degemer ul Lezenn Diazez evit Breizh Termeniñ an ensavadurioù, ar standardoù, an arc'hant, ar yezhoù, ar referendomoù hag ar proseduroù adwelet e-barzh framm-diazez lezennel Bro-C'hall hag Europa.

14. Sevel kontroloù ha kempouezioù dizalc'h hag ur Gendiviz Bro-C'hall-Breizh gouest da evezhiañ ar standardoù foran, an treuzkasadennoù, an dispignoù hag an onestiz.

9. Amzeriadur an seveniñ

Prantad diskouez	Diviz	Dasparzhadennoù gwiriekadus
2026-2027	Ensellerezh ensavadurel.	Senarioioù, marilh ar barregezhioù, koustioù, savboentoù an nebeud, gwarantioù raktres.
2027-2028	Kuzuladenn war an adunaniezh ha war raktres al lezenn war un aotrouniezh lec'hel gant ur statud ispisial.	Priziadenn an efed, emglev tremen, PADDB prientiñ.
2028-2030	Pazennoù kentañ an dereadur.	Lezennoù, emglevioù arc'hantel, treuzkasadennoù personel, menegerioù foran.
2030-2032	Adreizh an Bonreizh, lezenn organek ha statudoù.	Testenn vonreizhel, rolloù ar galloudoù, mekanikoù evezhiañ ha kuzuliañ.
Adalek 2032	Lakaat e pleustr hag evezhiadenn emren kentañ.	Danevell vloaziek, taolenn an disoc'hoù, adweladenn tri bloaz hag arventenn adweladenn.

Evit Yes Breizh, an amzeriadur-mañ zo un hentenn, n'eo ket ur profediezh. Diouzh ar muiañniverioù demokratel hag an argerzhioù emañ. Ne zlefe bezañ graet kammed ebet nemet ma vefe an aozioù, ar peadra pe an asant rekis en o flas.

10. Menegerioù berzh

Ne vez ket muzuliet ar berzh diouzh an niver a varregezhioù pe a ensavadurioù krouet, met diouzh o levezon. Ur c'harned-notennoù dizalc'h a heulio, dreist-holl: an amzerioù divizout; ar yalc'hadoù testeniekaet evit an treuzkasadennoù; koust rik ar framm nevez; an galvoù hag an dizemglevioù diwar-benn ar reoladoù; stabilded ar gouarnamant; dasparzh rannvroel al labourioù er gennad foran; an dregantad a zivizoù kemeret gant ar rannvroioù hag an aotrouniezhoù lec'hel; bodded an implijerien; an digevatalderioù rannvroel; padusted an arc'hant; perzh an dilennidi; ar fiziañs; al liessonerezh; implij youlek ar yezh; roudenn garbon ha kemm implij an douaroù.

An danevell vloaziek a ziforc'ho efedoù spesius an dereadur diouzh an tuadurioù broadel. Lakaat a raio war wel ivez an disoc'hoù fall hag ar muzulioù reizhañ bet kemeret. E fin tri bloaz e savi ur bodad dizalc'h erbedadennoù a vo kinniget da Vodadeg Breizh ha lakaet d'an diviz foran.

Klozadur: Sevel fiziañs dre sklaerder

Evit Yes Breizh, ne rank ket ar gudenn ensavadurel bezañ un fin enni hec'h-unan. E dalvoudegezh a zeu eus ar pezh a ro an tu da ober : kemer divizoù reizhoc'h, bezañ buanoc'h en e oberoù, azasaat ar politikerezhioù ha lakaat an dud kiriek da vezañ anavezet.

Ur choaz diaes eo an hini kinniget. Goulenn a ra digant ar gouarnamant kreiz anzav ne dalv ket an unaniezh kement hag an hevelepder. Goulenn a ra digant Breizh dilezel he stad a zizgalloud : piv bennak a zalc'h ar galloud a rank dastum arc'hant, kemer divizoù, embann an disoc'hoù ha kemer ar giriegezh evit e fazioù.

Diazezet eo an dereadur a ra berzh, n'eo ket war un danevell identel unel, na war tamallerezh eeun ar gouarnamant kreiz hepken. Diazezet eo war ur gevrat : galloudoù dasparzhet splann, gwirioù boutin gwarantet, kengred aozet, ensavadurioù lieskreiz komprenus hag atebegezh demokratel e pep live. Ar raktres ensavadurel klok eo steuñv ar gevrat-mañ ; an teuliad-mañ a ginnig e zibaboù politikerezh pennañ.

Danvezioù lakaet e pleustr ha diwalloù kemeret

Teulioù kaset

• Yes Breizh, Statud Breizh — savouriezh ; Fichenn ditouroù bonreizhel ; Labour war ar Vonreizh hag ar Gevrenn diwar-benn ar Yezhoù ; Lezenn an Emrenerezh ha pevar lezenn ; Un bodad-savout prientiñ evit Breizh.
• Gaël Briand, prezegenn dalc'het e-pad un dalc'h plenel eus Kuzul-Rannvro Breizh d'an 13 a viz Kerzu 2023, a-zivout krignerezh an demokratelezh, al lojeiz, ar yezhoù ha pobl Breizh.
• Troidigezh dre skrid ur brezegenn gant Benjamin Morel diwar-benn an emrenerezh, an didroc'hded, ar gevatalded ha meizad ar gumuniezh.
• François Sauvadet, prezegenn diwar-benn ar greizennerezh hag an arc'hantelezhioù lec'hel.
• Strollad Broadel Bro-Skos, Manifesto dilennadegoù Holyrood 2026, implijet evel ur skouer geñveriañ eus an doare da sevel ur mandat demokratel hag an treuzkas galloudoù a-raok a zo ret evit ur c'huzuliadenn ; n'eo ket lakaet e-barzh pal dizalc'hiezh an SNP.
• CEVIPOF, Barometr ar fiziañs politikel, Gwallenn 17, C'hwevrer 2026, infografenn ha danevell glok.
• CEVIPOF / Ipsos BVA / Diazezadur Jean-Jaurès / Le Monde, Sondadeg dilennadegoù Bro-C'hall — Dilennadegoù lec'hel 2026, miz Meurzh 2026.
• CEVIPOF, notennoù diwar-benn an dilennadegoù lec'hel hag an demokratelezh diazez, Meurzh 2026.
• Taol-labour war rannadur ar galloudoù, hizivaet d'an 22 a viz Eost 2025.
• Breizh Europa, Aozadur tiriadel.
• Yes Breizh, Raktres Ensavadurel evit Breizh: ur c'hinnig kendeuzet evit ur Vreizh emren, adunvanet ha lieskreizenn, Eost 2026.

Daveennoù lezennel

• Al Lezenn-diazez eus ar 4 a viz Here 1958, ha dreist-holl ar Mennadoù 1, 72, 72-1, 72-2 hag 89; ;
• Kod hollek an aotrouniezhoù lec'hel a-zivout an aotrouniezhoù lec'hel gant ur statud ispisial ha Korzika; ;
• Divizoù ar C'huzul-konstitusionel niv. 91-290 DC eus an 9 a viz Mae 1991 ha niv. 99-412 DC eus ar 15 a viz Mezheven 1999; ;
• An danevell vroadel nevesañ diwar-benn al lezennadur a denn da emrenerezh Korzika.
  

Notennoù ha sklaeradurioù

1. Kreizenn an Enklaskoù Politikel e Sciences Po ↩

2. Kannad dilennet evit an UDB ha Régions et Peuples solidaires. ↩

3. Ma'z eo ret. ↩

4. An dra-se a c'hoarvez peogwir politikerezh 'steuñverezh an egor' ar gouarnamant kreiz a ro ar c'hentañ da c'hard gevred Bro-C'hall, d'an Norzh ha da rannvro Pariz. ↩

5. Gant ma vevont eno abaoe tri bloaz d'an nebeutañ ha ma paeont o zailhoù eno. ↩

6. Raktres Steuñviñ ha Diorren Padus ↩

An teuliadoù tematek e Levrig 2027 Yes Breizh

• Unan. Stad, ensavadurioù, an dereadur hag ar Vonreizh
• 2. An arc'hant publik, ar budjed hag an emrenerezh arc'hantel
• 2a. Dielfennadenn ar budjed: Bro-C'hall – Breizh 5
• 3. Servijoù foran e Breizh
• Pevar. Yec'hed e Breizh
• 5. An nammder e Breizh
• 6. Deskadurezh, stummadur ha deskadurezh uhel
• 7. Sevenadur, yezhoù ha mediaoù
• Eizh. Identelezh breizhat, treuzkas ha kenglot
• 9. Al lojeiz e Breizh
• dek. Implij, embregerezhioù ha diorren ekonomikel
• 11. Armerzh, kenwerzh ha treuzdougen
• 12. Al labour-douar hag ar boued
• 13. Ar mor, an aod hag ar pesketa
• 14. Energiezh, hin hag an tremen glas
• 15. An deknologiezh niverel hag ar veurvorelezh
• 16. Surentez, justis ha difenn
• 17. Europa hag ar peurrest eus ar bed
• 18. An diaspor breizhat hag al levezon etrebroadel