N'eo ket bet tapet an emrenerezh gant Korsika en un nozvezh.
Un argerzh a zo war-raok abaoe ouzhpenn daou-ugent vloaz
Kemennadenn lañs (fazius) un argerzh lezennel (amzivizus) a-zivout ur c'hinnig evit emrenerezh da zont Korzika he deus sachet an evezh, evel-just. Evit kalz a evezhierien e seblant an diorren-mañ bezañ unan nevez. Koulskoude n'eo ket disoc'h ur mennad trumm na cheñchamant trumm e frammoù Frañs.
An emrenerezh a vez kaoz anezhañ hiziv an deiz zo disoc'h un argerzh hir a grogas ouzhpenn daou-ugent vloaz zo. Abaoe deroù ar bloavezhioù 1980, un heuliad adreizhadennoù da heul o deus kreñvaet tamm-ha-tamm galloudoù ensavadurioù Korzika. Da bep pazenn, en deus asantet ar gouarnamant kreiz da fiziañ kiriegezhioù nevez e Kolektivelezh Korzika, hep kemmañ ar Vonreizh met en ur genderc'hel da gaozeal gant dileuridi dilennet al lec'h.
Da lavaret eo, Korzika he deus savet tamm-ha-tamm he barregezh da gemer muioc'h a zivizoù hec'h-unan. An diorren-mañ a zo a-bouez-bras evit kompren an tabutoù a-vremañ.
Galloudoù treuzkaset tamm-ha-tamm
An diorren-se a c'hoarvezas neuze hep hejadenadur ensavadurel ebet. A-hed ar bloavezhioù (ha, ret eo lavaret, da-heul gwalldaolioù sponterezh!), roet ez eus bet da Gorsiqa galloudoù nevez e meur a dachenn, evel an diorren ekonomikel, ar steuñverezh egorel, an treuzdougen, ar sevenadur ha lodennoù zo eus politikerezh an deskadurezh.
An hevelep efed en deus bet pep treuzkas a c'halloudoù. Roet eo bet muioc'h a frankiz-diviz d'an dileuridi korsik dilennet evit azasaat o folitikerezhioù foran ouzh gwirvoud o enez. En eskemm o deus ranket ivez kemer ar c'hargoù stag ouzh ar galloudoù nevez-se.
Ur poent eo a vez alies lezet a-gostez.
Kaout muioc'h a c'halloudegezhioù ne dalv ket hepken kaout muioc'h a frankiz da ober. Gantañ e teu ivez muioc'h a giriegezhioù, muioc'h a zisoc'hoù ha muioc'h a atebegezh dirak an dud.
An emrenerezh a gresk neuze a-feur ma kresk ar c'hargoù.
An devolutión a-raok ar ger 'emrenerezh'
Un anv zo d'ar veaj hir-mañ : Digreizennadur.
An termen a zo c'hoazh dianav a-walc'h e Breizh-Iwerzhon, evel ma'z eo e peurrest Frañs.
Koulskoude e tiskriv resis ar pezh a zo o tiorren e Korsika abaoe meur a zekvloaziad, evel e lec'h all – dreist-holl er Rouantelezh-Unanet, en Italia hag e Spagn – hag ar pezh a zo bet anezhañ adalek an deroù e Belgia, en Alamagn, e Suis, hag all. An devolutión a zo e gwirionez treuzkas tamm-ha-tamm ar galloudoù hag ar c'hargoù eus ar gouarnamant kreiz d'un aotrouniezh lec'hel. Pep galloud nevez fiziet en un aotrouniezh lec'hel a gresk he barregezh da gemer divizoù en un doare emren.
E gwirionez, ne zeu ket an emrenerezh diwar un adreizh hepken. Savet e vez dre zileurerezh.
Pouezus eo an diforc'h-mañ. Kalz a gomzerezh a vez hiziv an deiz diwar-benn emrenerezh Korsika, met kalz nebeutoc'h diwar-benn an argerzh en deus dija roet dezhi ur stumm skañv eus an emrenerezh – o tigeriñ an hent, spi a zo, evit un emrenerezh brasoc'h en amzer-da-zont tost.
An devolutadur eo neuze an alc'hwez evit kompren an diorren-mañ.
Evit Yes Breizh, diazez eo ar mennozh-mañ. N'eo ket ar pal klask un adframmadur trumm eus an ensavadurioù pe ober trouz diwar-benn an emrenerezh, met kentoc'h kregiñ, evit Breizh, gant un argerzh heñvel ouzh an devolution: un treuzkas tamm-ha-tamm a c'halloudoù hag a giriegezhioù, a roio deomp an tu da sevel, pazenn-ha-pazenn, ur Vreizh emrenoc'h-emrenañ.
Sevel an dizalc'hiezh, brikenenn-ha-brikenenn
Evit kompren an devolutadur, ur skeudenn zo a-walc'h.
Sevel un dizalc'hiezh vrasoc'h zo evel sevel un ti. Den ebet ne grog gant lakaat an nor bennañ. Da gentañ e vez lakaet an diazezoù, goude-se e vez savet ar mogerioù, framm an doenn, hag a-benn ar fin, an doenn hec'h-unan. Pep pazenn a zigor an hent d'an hini da heul hag a greñva ar savadur a-bezh.
An devolutadur a ya en-dro en hevelep doare rik.
Pep galloud a zo devolutet a zo ur maen-sevel nevez. Pep kiriegezh a vez kemeret a greñva ar framm. Gant an amzer e c'hounez ar gumuniezh muioc'h a skiant-prenet, muioc'h a varregezhioù hag ur varregezh vrasoc'h da gemer he divizoù hec'h-unan.
An emrenerezh ne zeu ket war wel neuze evel ur poent loc'hañ, met evel disoc'h un argerzh diorren pasiant.
Setu rik ar pezh a ziskouez Korzika hiziv an deiz. A-hed meur a zekvloaziad eo bet dastumet galloudoù devolut. Pep hini anezho en deus kreñvaet muioc'h c'hoazh ma strivoù da sevel un emrenerezh. N'eo ket neuze ur reizhadenn hepken a zispleg an degouezh a-vremañ, met dastumadur tamm-ha-tamm meur a bazenn zilez.
E kalon ar raktres harpet gant Yes Breizh emañ an divoderezh.
E gwirionez, e dedikomp an dra-mañ dezhañ. ur restr klok evit ar re a fell dezho ergerzhout ar meizad-mañ donoc'h.
Brittani a grog gant he hent war-du an divodekadur
Brittani, gant he perzhioù heverk-tre
Daoust m'emañ Korsika o heuliañ un argerzh divodadur abaoe meur a zekvloaziad, he deus Breizh ivez kalz perzhioù dibar a zerefe lakaat da soñjal en doare ma c'hallfe he frammadur emdreiñ.
He aod hir, he gounezerezh, he micher-pesketiñ, he gennad agri-voued, he porzhioù, he danvez war dachenn an energiezhioù mor, he glad istorel, he yezhoù, he sevenadur hag he dedennusted evit an douristed a ya holl asambles da stummañ ur strollad perzhioù dibar.
An perzhioù dibar-se a dalvez e tlefe Breizh bezañ tretet gant doujañs, en ur lezel anezhi da gemer divizoù a vo kalz efedusoc'h dre ma vint kemeret an tostañ ar gwellañ d'ar wazed ha d'ar maouezed a ya d'ober he foblañs.
War ar mennozh-se end-eeun eo diazezet an devolutión, neuze.
Ya, Breizh a zo o aozañ an devolutadur evit Breizh-Izel.
Un doare-ober fizius
Evit Yes Breizh, an devoluton n'eo ket nemet ur meizad ensavadurel. Un doare eo da stummañ dazont Breizh-Izel.
Ne welomp ket an emrenerezh evel ur pal da dizhout dre un diviz hepken pe un adreizh bras. Evidomp eo disoc'h ul labour pasiant ha youlek, diazezet war dreuzkas tamm-ha-tamm ar galloud hag ar c'hargoù da Vro-C'hall.
Setu perak emañ Yes Breizh o loc'hañ an argerzh devoliñ-mañ hiziv.
Ar pazenn gentañ eo displegañ petra eo e gwirionez, lakaat an dud da anavezout ar ger-mañ – a vez c'hoazh droukvesket-bras an aliesañ – ha diskouez e talvez kement ha ur prosesus cheñchamant tamm-ha-tamm, demokratel ha kiriek.
Lakaat an dud da vezañ emskiant eus an divoderezh eo ar c'hammed kentañ evit e sevel.
Ur weledigezh war an hir dermen
Gwir eo e kemer an divodadur un tamm amzer, met implijet e vez an amzer-se en un doare efedus gant ur pal-deiziad e 2032.
Evel gant kement cheñchamant ensavadurel bras, n'haller ket e zisteraat d'ur reizhadenn hepken. Mont a ra war-raok a-bazennoù, ha pep hini anezho o sevel war ar skiant-prenet tennet eus an hini a-raok.
Pep galloud nevez devoudet a raksoñj e oa gouest Breizh d'e implijout en un doare efedus. Pep kiriegezh nevez a ranko prouiñ he talvoudegezh a-raok ma c'hallfed soñjal en ur gammed nevez.
An araokadenn-mañ zo war un dro ur gwarez hag un hentenn. Ganti e c'hallomp mont war-raok gant fiziañs, hep hastañ ha hep direizhder.
An degouezh e Korsika a ziskouez en un doare peurvat an doare-ober-mañ. He live emrenerezh a-vremañ, daoust ma'z eo bevennet, zo disoc'h un argerzh hir a zilez galloud a oa kroget meur a zekvloaziad zo. Breizh-Izel, d'he zro, a c'hall dibab he hent dezhi hec'h-unan, un hent uhelvennekoc'h c'hoazh, azasaet ouzh hec'h istor, he degouezhioù hag hec'h ezhommoù.
Ur raktres sevel a grog hiziv
Ne grogo ket an divodañ an deiz ma vo votet ul lezenn nevez.
Kregiñ a ra hiziv, en ur ziorren mennozhioù, en ur sevel barregezhioù, en ur zastum skoazell hag en ur ginnig kinnigoù fetis.
Setu rik ar roll a c'hoari Yes Breizh hiziv an deiz e Breizh, e Frañs hag en tu all d'ar Mor Breizh.
Pal al luskad eo lakaat an divodouriezh e-barzh an diviz foran e Breizh, n'eo ket evel un danvez miret evit an arbennigourien, met evel un danvez digor d'an holl. Rak an holl a c'hall kompren ur mennozh eeun : pa denn un diviz dreist-holl da Vreizh, ez eo reizh goulenn e pelec'h live e vefe kemeret en doare efedusañ.
Ne vo ket echuet an argerzh prederiañ-mañ a-benn un nebeud mizioù. Hep mar ebet e c'houlenno meur a vloaz a gaozeadennoù, a ginnigoù hag a gasadennoù da benn fetis.
Met an holl ziorrenoù bras a grog gant ur c'hammed kentañ.
Evit Yes Breizh, an tennad kentañ-mañ zo lañset bremañ. Lakaat an dud da anavezout an devoluton, displegañ penaos ez a en-dro ha prientiñ Breizh tamm-ha-tamm da gemer kargoù brasoc'h zo, e-unan, un tennad war-du sevel emrenerezh an dazont.
An devolutadur zo un hent.
Ha kregiñ a ra ar veaj-se hiziv.
En em brientiñ hiziv evit treuzkas galloud an deiz war-lerc'h
Poellgorioù an Distro-soñj : diaraogerien an divodekadur
An devolutadur n'eo ket nemet un afer a gemm ensavadurel. Goulenn a ra ivez ur cheñchamant en mennozhioù, er barregezhioù hag en doareoù labour.
Evit sevel tamm-ha-tamm ur Vro-C'hall-Veur muioc'h-mui emren, e rankomp kregiñ da soñjal hiziv en argerzhioù a c'hallfe bezañ lakaet war he c'harg en amzer-da-zont. N'haller lezel netra d'an degouezh. Pep galloud treuzkaset a ranko bezañ prientet, ensellet hag aozet gant evezh.
Gant se e soñj eo emañ Yes Breizh o lakaat e pleustr e Kreizennoù prederiañ.
Simpl eo o c'hefridi : bodañ maouezed ha gwazed breizhveuriat a orinoù disheñvel evit talañ ouzh an daeoù pennañ a zo dirak Breizh-Veur ha prientiñ prantadoù da-heul an divodadur.
Kregiñ a ra an divodadur pell a-raok ma vez treuzkaset ar galloudoù : kregiñ a ra gant ar preder.
Emañ 14 Poellgor Prederiañ o labourat er mare-mañ, ha 154 ezel a zo dija o labourat a-stroll da studiañ ar c'hudennoù pleustrek-se a denn d'hor buhez pemdeziek e Breizh.
Rakwelet ar c'hargoù a-raok ar galloudoù.
Unan eus pennaennoù diazez an devolutelezh eo liammañ ar galloudoù ouzh ar c'hargoù.
N'eus talvoudegezh ebet gant gounit ur varregezh nevez nemet ma'z eo unan prest d'he lakaat e pleustr en un doare efedus. Evit se e ranker kompren ar gwirvoud war an dachenn, selaou an holl berzhidi, studiañ ar skiant-prenet deuet eus lec'h all, ha sevel kinnigoù kredus.
Ar Poellgorioù Prederiañ a zo bet savet a-ratozh-kaer evit seveniñ an uhelvennad-se.
Al labour-douar, ar mor, al lojeiz, ar yec'hed, an ekonomiezh, an industriezh, an energiezh, an treuzdougen, an endro, ar yezhoù, ar sevenadur, ar glad, an deskadurezh, ar surentez hag an darempredoù gant ar broioù keltiek all : ezhomm zo eus un dielfennadenn don, un diviz hag ul labour a-stroll evit pep hini eus an tachennoù-se.
Ne araoka ket an divoderezh gant sturiennoù. Araoka a ra gant mennozhioù, arbennigiezh ha perzh an danvezioù-kinnig.
Sevel Breizh-Iwerzhon an dazont a-gevret
Ya, c'hoant en deus Breizh lakaat an divodekadur da vezañ un argerzh digor d'an holl re a youl-vat.
Pennoù embregerezh, labourerien-douar, pesketaerien, kelennerien, studierien, artizaned, gopradien, tud a vicher ar yec'hed, enklaskerien, renerien kumuniezhel, dilennidi pe keodedourien ordinal : an holl o deus skiant-prenet a c'hall pinvidikaat hor preder a-stroll.
Sevel ur Vro-C'hall-Izel mui-oc'h-mui emren n'eo ket un afer evit ur strolladig arbennigourien hepken. Ur raktres eo a zo diazezet war ar spered stroll hag al liested an orinoù.
Ar Poellgorioù Prederiañ a zo neuze stalioù-labour kentañ an argerzh devoliñ e Breizh.
Reiñ a reont an tu deomp da rakwelet diskoulmoù an dazont, da briziañ o sevenusted ha da brientiñ tamm-ha-tamm d'ar c'hargoù a c'hallfe Breizh-Izel kemer warni gant an amzer.
Ne grog ket an emrenerezh an deiz ma vez treuzkaset ur galloud. Kregiñ a ra an deiz ma krogomp da brientiñ d'e implijout.
Setu perak ne ra ket Yes Breizh nemet komz diwar-benn an divodouriezh : emañ dija o aozañ divodouriezh Breizh.
Rak n'eo ket an emrenerezh padus un dra a zisklêrer hepken.
Savet eo, dre an divodañ, war diazez al labour kalet, ar giriegezh hag an engouestl a-stroll.
Ha c'hoant ho pefe da gompren pizhoc'h petra eo an divoderezh ha perak en deus Yes Breizh graet anezhañ mein-korn e raktres?
Lennit hor pennad klok : 'An Devolusion e Breizh-Iwerzhon'.
Emezelit ouzh Yes Breizh
Skoazellit Yes Breizh war Demat Asso pe PayPal
Gweladennit hor stal enlinenn.
