Mouezh Breizh a zo un heuliad atersadennoù berr produet gant Yes Breizh.
Dre bemp goulenn eeun, Breizhiz a orinoù liesseurt a rann o soñjoù diwar-benn dazont Breizh.
Embannet eo o respontoù ger-ha-ger, hep kemm ebet.
Piv eo Pêr Vari Kervarec?
Pêr Vari Kervarec ha dazont Breizh.
Arzour, kaner ha soner, Pêr Vari Kervarec a zo ul lodenn eus un doare-ober gwriziennet don e sevenadur Breizh.
Dre ar sonerezh hag an emgavioù e ergerzh al liammoù etre an treuzkas sevenadurel, an identelezh hag ar vodernelezh.
E veaj, stummet gant skiant-prenet denel ha sevenadurel, a studi lec'h Breizh er bed a-vremañ.
En atersadenn-mañ e rann Pêr Vari Kervarec e soñjoù diwar-benn dazont Breizh.
———————————-
Peseurt arvezioù eus ho hentad personel o deus ho lakaet da gemer perzh e kaoz Breizh hiziv an deiz?
Ne lavarfenn ket e oa bet ur mare resis. Un dra eo a zo diorroet tamm-ha-tamm.
Gant ma zud-kozh eo kroget pep tra. Labourerien-douar e oant, deuet eus ur familh a labourerien-douar. Evito, ne oa ket Breizh ur gaoz pe un abeg-stourm hepken. Un doare da vevañ e oa. Ul liamm gant an douar, gant al labour, ha gant an dud all.
Ne gomzent ket dre ret diwar-benn se. Met he lezel a raent bev hepken.
Ha neuze, adalek ur oad abred-tre, e oa ar sonerezh. Kroget on da seniñ ar binioù-bras pa oan dek vloaz, e Konservatoire Kemper ha gant Bagad Bro Foën.
Ha bez' ez eus un den en deus dalvezet ar bed a-bezh din : ma c'helenner, Jean-Yves Herlédan.
N'en deus ket desket din c'hoari gant ur benveg hepken. Treuzkaset en deus din un dra kalz donoc'h. Ur c'hoant da ganañ diwar-benn Breizh ha da zeskiñ hec'h istor. Da gompren ar pezh a raen. Da reiñ ster da bep notenn.
D'ar c'houlz-se eo e krogas an traoù da gemer ur vent nevez-flamm.
Goude-se, gant an amzer, em eus kejet gant kalz a dud. Disheñvel-mat e oant holl, met un darempred gant Breizh a oa ganto holl. Lod a gomze brezhoneg, lod all ne raent ket. Met en o doare dezho o-unan e komzent holl eus Breizh. En o jestroù, en o sell, en o emzalc'h penn-da-benn.
Ur roud padus a zo bet lezet ganin gant an emgavioù-se, rak onest, don ha gwirion e oant.
Ha tamm-ha-tamm em eus komprenet e c'halle kement-se holl steuziañ. E-keñver ar yezh, ar sevenadur hag an eñvor... ne c'halled ket kaout netra sur.
D'ar c'houlz-se eo em eus komprenet pegen pouezus eo kompren hon amzer-dremenet.
Rak ne c'hallomp ket mont war-raok hep gouzout a-belec'h e teomp.
Deskiñ diwar-benn istor Breizh n'eo ket sellet war-gil.
A-zivout ar c'hompren eo. A-zivout kavout da blas eo. Met ret eo dit ivez bevañ en amzer-vremañ.
Evit mirout bev ar sevenadur-mañ hiziv an deiz, er bed evel m'emañ. Ha diwar-se, bezañ gouest da soñjal en amzer-da-zont. Setu penaos eo deuet ma engouestl.
N'eo ket a-enep netra, met evit treuzkas traoù, evit ma ne vefe ket kollet al liamm-mañ. Ha ivez gant ar c'hoant da zegas Breizh d'ar bed. He lakaat da vezañ anavezet e lec'h all. Diskouez ez eo bev, he deus un dra bennak da lavarout d'ar bed. N'eo ket evel un identelezh kloz, met evel ur sevenadur digor, gouest da gaozeal ha da eskemm.
Ha kement-mañ holl zo ivez un doare da enoriñ ma zud-kozh, ma hendadoù hag an holl dud am eus kejet ganto a-hed an hent.
Rak, don ennon, o deus desket din un dra simpl : Ne gomzomp ket ur yezh hepken. Ur bed a zo ennomp..
Ha keit ha ma komprenimp hon amzer-dremenet, ma vevimp en amzer-vremañ, ma savimp an dazont ha ma kredimp e rannañ gant ar re all, e kendalc'ho Breizh da vezañ.
Da'z soñj, petra eo ar skoilh pennañ a vir ouzh Breizh a gemer he divizoù dezhi hec'h-unan da vat hiziv an deiz?
Soñjal a ran n'eo ket politikel hepken ar skoilh pennañ hiziv an deiz. Donderoc'h eo an traoù. Liammet eo ouzh an doare ma soñjomp. Savet e voe Bro-C'hall war ur santad unaniezh kreñv-kenañ, a-wechoù war-goust an liested.
E-pad pell e veze gwelet ar sevenadurioù lec'hel evel un dra da lakaat dre ret en ur framm unvanet, kentoc'h eget evel ur vammenn a binvidigezh da lidañ.
Ha dindan an doare-se, Breizh, evel rannvroioù all, a zo bet alies lakaet a-gostez. Met ret eo deomp bezañ pleustrek ivez.
Labourat a reomp en ur reizhiad kreizennet-kenañ, ma vez kemeret c'hoazh kalz divizoù e Pariz, memes war aferioù pleustrek-tre a denn d'ar vuhez pemdeziek e Breizh. Ha kement-se a grou ur gudenn eeun : dilennet e vez dileuridi lec'hel gant an dud gant ur raktres resis en o spered, met n'o deus ket atav ar peadra d'e lakaat e pleustr. Ur wir zisparti zo etre ar giriegezh... hag ar galloud.
Hiziv an deiz, da skouer, n'o deus an aotrouniezhoù lec'hel nemet nebeut-tre a emrenerezh arc'hantel. Diouzh divizoù kemeret er vro dre vras emaint.
Neuze Goulennet e vez digant ar gannaded dilennet ma raint un dra bennak… hep reiñ da vat dezho ar peadra d'hen ober.
Heñvel eo evit ar reolennoù : diaes-kenañ eo azasaat ar politikerezhioù ouzh an amstaelioù lec'hel. Pe e vefe an treuzdougen, al labour-douar pe al lojeiz, e ranker kemer an divizoù dre al lezennadur broadel. Koulskoude e c'hallfemp kemer divizoù amañ, tostoc'h d'an dachenn, en un doare efedusoc'h. Met en tu all d'an ensavadurioù ez eus ivez un dra bennak diazezoc'h.
E-pad pell amzer hon eus degemeret ar soñj e teue an divizoù eus al lein. E oa ar wiriegezh e lec'h all. Ha memes hiziv an deiz e vir kement-se ouzh an dud da gemer an intrudu.
Un tamm kemmesk a zo ivez en tabut.
Alies e vez kemmesket an emrenerezh gant an dizalc'hiezh.
An emrenerezh ne dalv ket kement ha kuitaat Bro-C'hall. Talvezout a ra hepken aozañ ar vro en un doare efedusoc'h, en ur reiñ muioc'h a giriegezh d'ar rannvroioù.
Ha se eo ar pezh a ra an darn vrasañ eus broioù Europa.
E Bro-C'hall ivez ez eus un tec'h da stourm a-enep anavezout da vat liested ar rannvroioù hag an identelezhioù.
Evidon-me, en em santout a ran war un dro breizhveuriat-don, gwriziennet e kevredigezh Bro-C'hall, ha digor war-du Europa hag ar bed a-bezh.
An identelezhioù-se n'int ket en enebiezh ; en em glokaat a reont an eil egile. Ha rekonezel kement-se a greñvfe an hollad. Met ret eo deomp ivez bezañ onest ganeomp hon-unan.
Hiziv an deiz, ez eus daou zoare.
Bez' ez eus tud a evezh, a vurutell, a glemm… met na ginnigont ket dre ret diskoulmoù ebet.
Ha neuze ez eus ar re a gemer perzh. Ar re a ra traoù, war an dachenn. Ar re a laka ar sevenadur da vevañ, a grou, a gav mennozhioù, a sav.
Ha setu aze emañ an traoù o pignat da vat. Rak ne zeuio ket ar cheñchamant eus al lein hepken. Dont a raio ivez eus an energiezh lec'hel-mañ.
Neuze, e berr gomzoù, lieselfenn eo ar skoilh : ensavadurel, sevenadurel… met ivez psikologel.
Ur goulenn a fiziañs hag a zeregezh eo.
Rak n'eo ket nemet ur goulenn a c'halloud divizout da-unan. Ur goulenn a spered eo ivez.
Ha krediñ a ran omp erruet d'ur poent-tro hiziv. O cheñch emañ an emzalc'hioù. Prest eo ar gevredigezh, ha skouerioù zo e lec'h all.
Ar gwir goulenn n'eo ket mui : « Ha mat eo? »
Met: « Ha mont a reomp ganti? »
Pa seller ouzh an intrudu Yes Breizh, petra a gav deoc'h a zo disheñvel pe talvoudus ennañ e-keñver ar pezh a zo dija e Breizh?
Ar pezh a seblant din bezañ disheñvel diwar-benn Yes Breizh, ... a-raok pep tra eo ur c'hestion a zoare.
O vont emaomp en tu all d'un tabut a zo chomet stanket e-pad pell etre emrenerezh hag dizalc'hiezh. Daou dermen o deus, a-benn ar fin, harzet ac'hanomp a-wechoù da gaozeal diwar-benn an tu pleustrek.
Aze, gant Digreizennadur, ... e komzomp eus prosesoù, pazennoù ha gwirvoud.
Ne c'houlennomp ket digant an dud dibab ur patrom difetis.
Goulennet e vez diganto prederiañ d'ur goulenn eeun : Petra a fell deomp divizout evidomp hon-unan, amañ e Breizh?
Ha se a ra un diforc'h bras.
Ar pezh a gav din pouezus ivez eo n'eo ket ur fest.. Ur fiñv eo.
Kement-se a dalvez eo graet evit an holl. N'eo ket hepken evit ar re zo kendrec'het dija, met ivez evit ar re a sav goulennoù, a zo douetañs ganto, hag a glask kompren.
Ur c'hoant zo da zisplegañ, da gemer an amzer, ha da lakaat an danvezioù-se da vezañ aes da gompren.
Ha se zo ret-holl.
Rak, a-benn ar fin, eo ar re-mañ kudennoù a denn d'hor buhez pemdeziek : Yec'hed, al labour-douar, al lojeiz, ar sevenadur. N'eo ket teorienn hepken.
Ha neuze, ez eus un dra bennak gant an doare-ober-mañ a gav din bezañ reizh-tre : Ne zlefes ket rediañ an traoù.. Ne lavaromp ket d'an dud pelec'h mont.
Evel ma lavarer : war-raok, pazenn-ha-pazenn, ha divizomp a-gevret.
Un doare demokratel eo.
A-benn ar fin, ar pezh a stok da vat ganin eo e Yes Breizh Lakaat a ra ar geodedourien en-dro e kalon an traoù.
Ne gomzomp ket en o anv. Ne gemeromp ket divizoù evito. Reiñ a reomp ur vouezh dezho en diviz.
Ha hiziv an deiz, soñjal a ran, setu ar pezh a vank ar muiañ : adtapout hor fiziañs a-stroll.
A-benn ar fin, Yes Breizh Marteze ne ro ket ur respont prest-graet. Met digeriñ a ra un egor evit prederiañ, divizout, ha sevel.
Ha gant an aergelc'h a-vremañ, an egor-se… a zo hollret.
Ma vefe roet muioc'h a c'halloudoù ha muioc'h a aotrouniezh da gemer divizoù da Vro-Gembre, peseurt diforc'h e rafe kement-se e buhez pemdeziek tud Bro-Gembre?
Soñjal a ran e rafe un diforc'h bras... met dreist-holl en un doare pleustrek-kenañ.
Alies e komzer eus ensavadurioù, kiriegezhioù ha galloudoù… met a-benn ar fin, ar pezh a gont da vat eo ar vuhez pemdeziek.
Ma vije muioc'h a levezon gant Breizh, e c'hallfemp kemer divizoù buanoc'h.
Ha, dreist-holl, kemer divizoù gwelloc'h, rak divizoù a vefe kemeret amañ, diazezet war ar gwirvoud war an dachenn.
Kemeromp ar yec'hed da skouer.
Hiziv an deiz e vez kemeret divizoù alies e live ar vroad, gant ur sell hollek. Met an ezhommoù a gemm a lec'h da lec'h.
Amañ e c'hallfemp aozañ an ospitalioù en un doare disheñvel, rakwelet an dezerzhioù yec'hed ha azasaat ar politikerezhioù diarbenn.
Ar memes tra eo evit al lojeiz.
Kanaouet omp eus an tensiounoù, dreist-holl a-hed an aod.
Gant muioc'h a c'halloudoù e c'hallfemp reoliañ ha gwareziñ gwelloc'h an digor d'al lojeiz evit an annezidi.
E gennad an treuzdougen ivez, … kalz a labour zo d'ober. Ret eo deomp gwellaat al liammoù etre ar rannvroioù, diorren rouedad an hentoù-houarn ha kempenn diskoulmoù diouzh an ezhommoù gwirion.
Er gounezerezh, ... ez eo ret-holl. Gallout a rafemp labourat war-eeun gant al labourerien-douar evit sevel ur patrom a vefe war un dro frouezhusoc'h ha doujusoc'h ouzh an endro, o kregiñ adalek an diazez.
Met evidon-me, n'eus nemet un elfenn hollbouezus : ar sevenadur, an istor hag ar yezhoù.
Hiziv an deiz ez eus eus kement-se holl, met bresk e chom alies c'hoazh. En ur reiñ muioc'h a giriegezh dezho e c'hallfemp reiñ dezho ur roll dereat da vat.
Brudañ kelennadurezh ar brezeg hag ar c'haoc'h. Diogeliñ e vleavint er gevredigezh, ha n'eo ket hepken e kenarroudoù bevennet.
Ha da gontañ istor Breizh en un doare efedusoc'h ivez.
N'eo ket evit enebiñ, met evit kompren.
Rak anavezout a-belec'h e teuez a ro ster d'ar vuhez.
Ha pelloc'h eget kement-se, ez eus un dra donoc'h.
Hiziv an deiz e soñj da galz a dud e vez kemeret an divizoù e lec'h all. Ne zepant ket diouto e gwirionez.
Ma vez kemeret divizoù amañ, e cheñch darempred an dud gant ar politikerezh. Adsevel a ra ur santad a liamm. Adsevel a ra ur santad a giriegezh.
Rak kemer divizoù el live lec'hel a dalvez kemer ar garg evit an dibaboù-se. N'hallomp ket mui kas ar garg war-du ar re all.
A-benn ar fin, ar pezh a cheñchfe n'eo ket politikerezh foran hepken. Un doare da vevañ asambles eo.
Tostoc'h. Gwirheñveloc'h. Ha hep mar ebet resisoc'h.
D'ar re a zale c'hoazh da gaout dedenn e dazont a-stroll Breizh, petra a garfec'h lavarout dezho?
Da gentañ-penn e lavarfenn dezho n'eus ket ezhomm bezañ un arbennigour pe bezañ dija engouestlet evit kaout dedenn ennañ.
Kaout dedenn e dazont Breizh ne dalv ket kement ha kemer perzh en un dra kemplezh pe ziforc'hus.
N'eo nemet un afer kregiñ da sevel goulennoù diwar-benn ar bed en-dro deomp.
Penaos eo ar vuhez amañ?
Petra a fell deomp mirout?
Petra a fell deomp treuzkas?
Rak, a-benn ar fin, se eo an dra bennañ. N'eo ket kaoz eus degemer dall un mennozh raksoñjet, met eus kemer perzh.
Eeun eo ar goulenn : Ha c'hoant hon eus da chom arvesterien… pe da gemer an tenn? ?
Pep hini a c'hoari e roll, en e zoare dezhañ.
En ur chom kelaouet, en ur eskemm mennozhioù, hag en ur zougen dedenn d'an traoù a ya d'ober hor buhez pemdeziek.
Met ivez en ur selaou. Selaou ouzh ur yezh, un tamm sonerezh, un istor.
Rak n'eo ket Breizh ur rannvro hepken. Un doare da santout eo, ur soñj boutin, un doare da vevañ er bed.
Ha ma ne viromp ket al lodenn-se bev, ma ne dreuzkasomp ket anezhi, e steuzio tamm-ha-tamm.
Evidon-me, bezañ un oberour n'eo ket evit enebiñ. Met kentoc'h eo kaout a-walc'h a evezh evit treuzkas ar pezh a gredan ennañ.
Treuzkas ur Breizh vevant d'ar rummadoù da zont.
Ur Breizh a gendalc'h da grouiñ, da gomz, da ganañ.
Met ivez ur Breizh degemerus.
Rak kaout gwrizioù don amañ ne dalv ket n'haller ket sellet pelloc'h.
Er c'hontrol.
Ur sevenadur kreñv a zo unan a gaoz, a rann, hag a ya etrezek ar re all.
Neuze e lavarfenn dezho hepken : Krogit da selaou..
Ha marteze dre se e savio ur c'hoant da gompren, heuliet gant ur c'hoant da gemer perzh, pep hini en e zoare.
Rak, a-benn ar fin, ne zepant ket dazont Breizh diouzh ur brezegenn. Depantout a ra diouzh ar re a zibabo, un deiz, kemer perzh ennañ.
———————–
En atersadenn-mañ, Pêr Vari Kervarec Kinnig a ra ur savboent personel war amzer-da-zont Breizh hag treuzkas he sevenadur.
Yes Breizh Trugarekaat a ra a-greiz-kalon Pêr Vari Kervarec evit e amzer ha perzhded e respontoù.
Kavit an atersadennoù all en hor rummad 'Mouezhioù Breizh' e Yes Breizh:
– Yvan Moullec, Kêrmer Plouhinec, Finistère.
– Samuel ar Porzh, PDG ar servij kemennadennoù Treebal
Emezelit ouzh Yes Breizh.
Deuit e-barzh unan eus hor strolladoù lec'hel..
Sevel pe staliañ ur bodad prederiañ.
Skoazellit Ya Breizh gant ur prof.
