Morzh-Lez a ziskouez ez eo posupl un doare all.
Stêrioù e Breizh.
An divizoù steuñviñ a gemeromp hiziv a stummo Breizh a-hed an hanter-kantved o tont.
Evit espern plas, gwellaat an tremen pe skoazellañ o diorren, kalz anezho o deus kanoliet, distroet pe goloet o froudoù-dour.
Hiziv an deiz, emañ ar weledigezh-se o cheñch.
E Morlaix / Montroulez, ur raktres uhelvennadus a ziskouez ar cheñchamant sell-mañ. E-lec'h klask mestroniañ ar stêr hepken, en deus an aotrouniezh lec'hel klasket da gentañ kompren penaos e ya en-dro. E-pad meur a vloaz ez eus bet kaset da benn studiadennoù skiantel evit dielfennañ an tremenoù danzouar, ar redoù dour hag ar riskloù dour-beuz.
An doare-ober-mañ a verk un troc'h gant ar boazioù kozh. A-raok sevel, ret eo kompren. A-raok treuzfurmiñ, ret eo evezhiañ.
E kalon Montroulez e kengleb ar Jarlot hag ar Queffleuth evit stummañ ar Morlaix a-raok redek er bae. An elfenn douaroniel-mañ he deus stummet istor ar gêr, he diorren kenwerzhel hag he gweledva. Displegañ a ra ivez perak e chom Morlaix/Montroulez bresk-kenañ ouzh an dour-beuzioù.
E-pad degadoù, an diskoulm a oa kanoliañ lodennoù eus ar stêrioù-se e frammoù danzouar. An diorren-se a ziskoueze anaoudegezhioù ha priorelezhioù o mare. Koulskoude, an dour-beuzioù a c'hoarvez hiziv an deiz a zegas da soñj deomp n'eo ket a-walc'h ken an diskoulmoù-se dirak ar glaveier stankoc'h hag an dreuzkêrerezh o kreskiñ.
Ur pal disheñvel en deus ar raktres a-vremañ. N'eo ket e bal tennañ kuit ar riskl penn-da-benn, met e vihanaat war an hir dermen en ur wellaat kalite ar vuhez. Ar mennozh eo gwellaat red an dour dre ar savadurioù a zo dija ha dasparzhañ lodennoù zo eus ar stêr evit ma vint gwelusoc'h.
Meur a splet zo gant an doare-ober-mañ.
Ur stêr adlakaet en he stad naturel a gas war-raok al liesseurted vevoniel, a sikour da yenaat ent-naturel takadoù kêrel e-pad an tommderioù-gwall hag a adsevel un identelezh gweledva a vez alies lezet a-gostez.
Skouer Morlaix/Montroulez a ya neuze kalz pelloc'h eget bevennoù ar gêr. Sevel a ra ur goulenn a denn bremañ da ul lodenn vras eus Breizh : penaos diorren hor c'hêrioù en ur labourat gant ar stêrioù kentoc'h eget klask o herzel ent-sistematek ?
Ar cheñchamant-se end-eeun eo a zo adskedet hiziv en darn vrasañ eus ar prederiadennoù war ar steuñverezh kêrel padus. Ne vez ket gwelet ar stêrioù ken evel elfennoù da vezañ mestroniet hepken. O tont da vezañ, adarre, tamm-ha-tamm, parzhioù hollbouezus eus gweledvaoù kaletoc'h, gouest da zerc'hel gwelloc'h ouzh daeoù an hin er bloavezhioù da zont.
Perak hon eus kuzhet kement a froudoù?
A-hed ar c'hantvedoù, ar stêrioù a zo bet e kalon buhez kêrioù Breizh. Pourchas a raent dour, lakaat a raent ar vilinoù da droiñ, aesaat a raent micherioù-dorn ha obererezhioù kenwerzhel zo, ha war un dro e oant un elfenn diazezius eus gweledva ar c'hêrioù.
Adalek an 19vet kantved, an traoù a cheñchas tamm-ha-tamm.
Kresk ar boblañs, an industriezh hag an diorren kêrel o deus lakaet kalz a aotrouniezhoù lec'hel da zegas kemmoù don en o froudoù-dour. Stier a vez kanoulet, goloet pe adkaset a-wechoù a-benn dieubiñ douaroù nevez evit an diorren, krouiñ hentoù-treuzdougen pe respont da brederioù yec'hed foran ar mare.
Ne oa ket ar c'hoantoù da zañjer an endro a vroudas an divizoù-se. Diazezet e oant war anaoudegezhioù teknikel hag ezhommoù an amzer-se. Alies e veze gwelet ar gwazhioù dour d'ar mare-se evel skoilhoù evit diorren ar c'hêrioù, pe zoken evel mammennoù risklus evit yec'hed an dud pa veze skarzhet an dourioù lous war-eeun enno.
An doare-ober-mañ zo bet mestr war ar steuñverezh kêrel abaoe pell, kement e Breizh hag e peurrest Europa.
Koulskoude, he deus bet a-wechoù heuliadoù dic'hortoz. Dre vihanaat an egor hegerz d'ar stêrioù, kêrioù zo o deus kresket o breskter d'an dour-beuz. E-pad glaveier stank, ne ya ket an dour da get er douar hepken : kenderc'hel a ra war e hent, met dre reizhiadoù dizourañ a c'hall bezañ dreistkarget.
An darvoudoù amzer pellañ-holl a zo bet gwelet er bloavezhioù diwezhañ a c'houlenn bremañ ma vefe adsoñjet en doare-ober-mañ.
Muioc'h-mui e sav ar skiantourien, an tier-kêr hag an aotrouniezhoù lec'hel a-du gant ur bennaenn eeun : pa vez lezet ur stêr da gaout muioc'h a blas evit redek en un doare naturel, e c'hall sikour da euvriñ gwelloc'h an dour ouzhpenn en ur ginnig meur a splet da annezidi al lec'h.
Ne dalv ket ar cheñchamant-mañ da zistreiñ d'an amzer dremenet pe da ziskar daou gantved a ziorren kêrel. Kentoc'h e c'houlenn diganimp deskiñ diouzh an amzer-dremenet a-benn sevel kêrioù kaletoc'h, gouest da azasaat ouzh daeoù an hin hag an endro er 21vet kantved.
An doare-soñjal-mañ a glot gant gweledigezh an divodadur harpet gant Ya Breizh.
Diskouez a ra e vez atav gwelloc'h kelaouet an divizerezh foran pa vez diazezet war ur c'hompren don eus Breizh, he douaroniezh hag he gwirvoudioù lec'hel. En em brientiñ evit an dazont a dalvez bezañ prest da lakaat e kaoz raksoñjoù zo pa zigor ar skiant hag ar skiant-prenet gwelioù nevez.
Ar pezh a lavar ar skiantourien hiziv
Hor c'homprenidigezh eus an doare ma'z a en-dro ar stêrioù zo aet war-raok kalz e-kerzh an dekvloaziadoù diwezhañ. A-drugarez da studiadennoù topografek resis-kenañ, da vodelerezh niverel ha da drevezadennoù hidroulik, eo posupl bremañ kompren gwelloc'h an doare ma red an dour dre ur gêr ha rakwelet e emzalc'h e-pad glaveier stank.
An enklask-mañ a ziskouez n'eus diskoulm ebet a c'hallfe dilemel penn-da-benn ar riskl a veuzadennoù.
A-hend-all, doareoù zo a ro an tu d'e zigreskiñ en ur zegas spletoù padus all.
Unan eus ar mennozhioù a zo un emglev warni bremañ eo reiñ muioc'h a blas d'ar froudoù bep tro ma vez posupl.
Ur stêr dieuboc'h a adtap ul lodenn eus hec'h obererezh naturel. Gorrekaat a ra red an dour, kas a ra an dour da siliñ en douar ha gwezh ha gwezh e sioula efedoù an dour-beuzioù stankañ. Alies e vez heuliet an doare-ober-mañ gant krouidigezh ribloù glas, a wella ivez perzh an endroioù dour.
Lakaat a ra an enklaskerien ar pouez ivez war an stêrioù e Azasadur ar c'hêrioù ouzh cheñchamant an hin. E-pad mizioù an hañv, bezañs an dour hag ar struzh a sikour da sioulaat an enezegoù tommder kêrel. An takadoù adnaturataet a ginnig un endro bevañ plijusoc'h, a vroud ar vevliesseurted hag a gemer perzh e gwellaat kalite an aer.
Ne sell ket ar raktresoù-mañ neuze ouzh ar gwenegiñ hepken.
Ober a reont gant un dachennad ledan a arbennigiezh : hidrologourien, douarourien, ekologourien, kêrgêzerien, ijinourien, tisavourien-gweledvaoù hag arbennigourien war an hin a labour a-stroll evit sevel diskoulmoù azasaet ouzh pep degouezh. Ur stêr menez, ur froud aod pe un draonienn gêrellet ne ginnigont ket ar memes redioù ha ne c'houlennont ket ar memes diskoulmoù.
Skouer Montroulez a ziskouez an hentenn-mañ.
A-raok ma vije peurechuet ar raktres, e voe tremenet meur a vloaz o heuliañ rouedad an dour, o kas da benn enklaskoù tri-ment, o patromaat red an dour hag o drevezañ senarioioù liesseurt a beñseoù. Ar prantad studi-mañ a zo unan eus mein-korn ar raktres : kompren a-raok ober.
E Yes Breizh e kredomp eo ret-holl an doare-ober-mañ.
Alies e vez levezonet meur a remziad gant an divizoù steuñviñ. Setu perak e tleont bezañ diazezet war anaoudegezhioù skiantel solut, war ar skiant-prenet dastumet, ha war ur c'hompren don eus gwirvoud ar vuhez e Breizh. Ur Breizh a brient he dazont zo ur Breizh a gemer an amzer da studiañ ar c'hudennoù a-raok kemer divizoù.
Skouerioù eus lec'h all e Breizh : Kemper, Kemperle, Naoned…
N'eo ket Morlaix un degouezh digenvez.
A-dreuz Breizh-Veur e krog tamm-ha-tamm ar c'hêrioù da gompren n'eo ket o stêrioù ur glad eus an amzer-dremenet hepken. Gallout a reont ivez dont da vezañ un atoud evit stummañ an dazont.
E Kemper, an Odet, ar Steïr hag ar Jet a zo bet atav un elfenn ziforc'hus eus gweledva ar gêr.
An dour-beuzioù grevus er degadoù diwezhañ n'o deus ket nemet kreñvaet ar politikerezhioù diarbenn an dour-beuzioù, met ivez degaset un enframmañ brasoc'h eus ar gwazhioù-dour e prederiadennoù ar steuñverezh. Adkempennet eo bet ribloù ar stêrioù e meur a lec'h a-benn kempouezañ gwelloc'h ar surentez, kalite ar vuhez ha gwellaat ar glad.
E Kemperle, ar stad a zo c'hoazh skeudennusoc'h.
Diorroet eo ar gêr e kember an Ellé hag an Isole, a vesk da stummañ al Laïta. An endro douaroniel dibar-se a ra ivez eus Quimperlé unan eus kumunioù Breizh ar re zañjerusañ a-fet dour-beuzioù. Ar raktresoù diorren kaset da benn er bloavezhioù diwezhañ a zo o fal skoazellañ gwelloc'h red naturel ar stêrioù en ur wareziñ an annezidi hag an obererezhioù ekonomikel.
E Naoned, an istor a zegas soñj deomp pegement e c'hall divizoù ar c'henurzhiañ-tiriad cheñch ur gêr war an hir dermen.
Er 20vet kantved e voe stanket meur a skourr eus al Liger ha kemmet-krenn e voe stêrioù-kêr zo evit ober plas da gresk an treizhaj hag an dreuzkêr. Hiziv an deiz, meur a raktres a zo o adsevel lec'h an dour en egorioù foran, diazezet war ar gredenn e kemer perzh war un dro e identelezh ar gêr hag en he barregezh da azasaat ouzh daeoù an hin.
Pep kêr he deus hec'h istor, he douaroniezh hag he redioù dezhi hec'h-unan, evel-just.
N'eus eta diskoulm ebet a zerefe d'an holl. Koulskoude, ur sell boutin a seblant bezañ o c'hounit talvoudegezh bremañ : ne zlefe ket ar stêrioù bezañ sellet outo ken evel un danframm teknikel hepken. Elfennoù bev eus an dremmvro int, ha gwareziñ hag enauzañ anezho a c'hall kreñvaat harzusted kêrioù Breizh.
A-us da bep tra, an arnodoù-mañ a ziskouez e krog atav ur steuñvadur a ra berzh gant ur c'hompren don eus an takad lec'hel.
Arvestiñ, muzuliañ, rakwelet hag azasaat ar raktresoù ouzh an amstadoù lec'hel a chom an doareoù gwellañ da suraat e vo gouest Breizh da dalañ ouzh daeoù an dekvloaziadoù o tont.
Petra eo ar spletoù evit an annezidi lec'hel hag an endro naturel?
Adlakaat ar stêrioù en o flas reizh n'eo ket nemet ur pal endroel. Ur levezon fetis o deus ar raktresoù-se ivez war perzhded ar vuhez, hoal ar c'hêrioù, hag o barregezh da dalañ ouzh cheñchamant an hin.
Ar gounid kentañ a denn da vererezh an dour.
Pa vez muioc'h a blas gant ur froud da redek, e c'hall gwelloc'h talañ ouzh kemmoù zo en e red. Daoust ma ne lam ket an doare-ober-mañ kuit riskl an dour-beuz, e sikour da vevenniñ he heuliadoù e kalz a degouezhioù.
Ar annezidi a brofita ivez eus un endro bevañ plijusoc'h.
Ur stêr welus a dreuzfurm ur c'harter, a grou takadoù evit bale hag a greñva al liamm etre an annezidi hag o endro. E meur a gêr europat, an doare diorren-se en deus ivez roet lañs da advevusted ar stalioù lec'hel ha gwellaet hoal kreizennoù-kêr.
An natur ivez a adkav he flas gwirion.
An aodoù stêrioù glasvezek a harp un dibarded vrasoc'h a spesadoù loened ha plant, a aesa dilec'hiadur al loened gouez hag a wella ar c'hennask ekologel. Adarre e teu ar gwazhioù da vezañ koridorioù naturel e kalon an takadoù kêrel.
Ur gounid all a vez lakaet war-wel alies eo ar stourm a-enep an tommder dreist.
An dour hag ar struzh a sikour da yenaat an aer tro-dro e-pad an hañv, ha dre-se e tigresk efedoù an enezegoù tommder, a vez mui-oc'h-mui o levezoniñ kreizennoù ar c'hêrioù.
A-benn ar fin, ar raktresoù-se a zo o cheñch an doare ma welomp an dremmvroioù. Ur stêr ne vez ket gwelet ken evel ur framm teknikel hepken kuzhet dindan un hent, met evel un elfenn vev a gemer perzh e identelezh ur gêr. Servijout a ra da zegas soñj deomp n'eo ket diuzet diorren ar c'hêrioù ha doujañs ouzh kempouez an natur an eil ouzh egile dre ret.
Da Yes Breizh, krediñ a reomp e tiskouez an diorren-mañ ur mennozh eeun : prientiñ Breizh evit an dazont n'eo ket nemet sevel muioc'h, met ivez steuñviñ en un doare poellekoc'h. Pa vez diazezet an divizoù war an anaoudegezh, ar skiant-prenet hag ur weledigezh war an hir dermen, e c'hallont bezañ spletus evit an annezidi, an ekonomiezh lec'hel hag al gweledvaoù a zo gwir binvidigezh hor rannvro.
En em brientiñ evit Breizh a dalvez ivez adstagañ gant he stêrioù.
Stummet eo bet Breizh gant ar stêrioù pell a-raok ma vefe ganet he c'hêrioù.
Kizellet o deus traoniennoù, aesaet ar c'henwerzh, maget an obererezh denel ha stummet personelezh kalz gweledvaoù. E-pad pell e veze lakaet o bezañs da dra sur. Goude-se, a-feur ma'z ae war-raok diorren ar c'hêrioù, e oant bet lakaet a-gostez a-wechoù.
Hiziv an deiz, ur sell nevez a zo o tont war wel. Hep ober gaou d'an danframmoù diazez, muioc'h-mui a aotrouniezhioù lec'hel a glask enframmañ ar froudoù en un doare efedusoc'h en o raktresoù diorren kêrel. An tu-se n'eo ket ur c'hiz hepken. Diskouez a ra un engouestl da sevel kêrioù kaletoc'h, gouest da dalañ ouzh daeoù an endro en ur ginnig ur gwelloc'h kalite buhez.
Evit Yes Breizh, mont a ra an doare-soñjal-mañ kalz pelloc'h eget kudenn ar stêrioù hepken. Sevel a ra goulennoù diwar-benn an doare ma stummamm dazont Breizh.
An divizoù a denn d'ar steuñverezh egorel, d'an endro pe d'an azasadur ouzh cheñchamant an hin o deus ul levezon a bad meur a zekvloaziad. Ret eo neuze kaout ur weledigezh war an hir dermen, diazezet war gwirvoudioù douaroniel, hinel ha denel hor bro.
Setu resis ster an divodadur a vez difennet gant Yes Breizh. : Da reiñ an tu da Vro-Gembre da gaout muioc'h a atebegezh evit termeniñ hec'h arverioù hec'h-unan, amprouiñ diskoulmoù azasaet ouzh he ezhommoù, ha lakaat e pleustr politikerezhioù foran a zo kendalc'hus war an hir dermen.
Skouer Montroulez a ziskouez eo posupl, a-raok ober, kemer an amzer da arselliñ, da selaou ouzh an arbennigiezh skiantel ha da glask an diskoulmoù azasañ. An doare-ober-mañ a c'hallfe bezañ un awen en kalz tachennoù all.
En em brientiñ evit dazont Breizh n'eo ket nemet ijinañ ar pezh a c'hallfe dont da vezañ warc'hoazh. Ur gudenn eo ivez kompren gwelloc'h ar pezh eo hiziv an deiz, evit ma vo an divizoù kemeret o klotañ, da gentañ-penn, gant ezhommoù an dud a vev eno.
Rak ur Breizh a gompren gwelloc'h he gweledvaoù a zo ivez ur Breizh gwelloc'h prientet evit an dazont.
Lennit testeniadennoù tud eus Breizh, en o zouez hini Yvan Moullec, Maer Ploeneg e Penn ar Bed

Evit skoazellañ Yes Breizh : HelloAsso
Evit skoazellañ Yes Breizh : PayPal
Evit mont e-barzh Yes Breizh : Ya Breizh Ezel


