A-drugarez d'ur pennad kazetenn (Ar Poher<\/a><\/strong>Embannet un nebeud deizio\u00f9 zo, Yes Breizh en deus desket eus un darvoud c'hoarvezet nevez zo e-pad un emvod kuzul-k\u00ear e Karaez, ma voe goapaet un kuzulier peogwir e komze brezhoneg.<\/p>\n\n\n\n Un emzalc'h evel-se, ouzhpenn beza\u00f1 dizouj ha feuls hep ezhomm, a sav ur goulenn a zo, siwazh, re stank : en ur Republik he sturienn zo \u2018Frankiz, Ke\u00f1verded, Breuriezh\u2019, ha gallout a reomp gouza\u00f1v un dileuriad dilennet o farsal dirak an holl un dileuriad all dilennet, hepken peogwir e ra gant yezh istorel Breizh-Izel, a vez komzet c'hoazh gant degado\u00f9 a viliado\u00f9 a dud ?<\/p>\n\n\n\n Ret eo anzav e c'hallfed disteurel an darvoud-ma\u00f1 evel un dra dister, met er c'hontrol e laka war wel stennadurio\u00f9 don diwar-benn statud ar yezho\u00f9 anvet \u00abminorel\u00bb e Fra\u00f1s, dreist-holl e Breizh-Izel, hag ivez ur c'hontroladenn ledanoc'h en doare ma tostaomp ouzh ar c'hudenno\u00f9 yezhel.<\/p>\n\n\n\n Met distroomp da genta\u00f1 da goulenn ar respet a-stroll etre an dileuridi dilennet (ha, dre vrasoc'h, etre an dud e karg en aozadurio\u00f9 youlek, er sindikado\u00f9 pe en embregerezhio\u00f9).<\/p>\n\n\n\n En un bodad divizoutel, ar gwir da gomz a zo ur gwir diazez. Goapaat anezha\u00f1 a zo nac'ha\u00f1 reizhded an den a gomz.<\/p>\n\n\n\n Ar fed m'eo troet ar goapaerezh-ma\u00f1 a-enep un dileuriad nevez-dibabet yaouankoc'h, engouestlet da gas ar sevenadur war-raok, ne ra nemet kreski\u00f1 an anken. Lezennel eo ar vurutelladenn bolitikel; n'eo ket ar goapaerezh personel.<\/p>\n\n\n\n Pa vez graet se ouzh ur vaouez en ul lec'h foran, e c'haller gwelet anezha\u00f1 ivez evel ur stumm seksouriezh pemdeziek, a zo c'hoazh re stank e bed ar politikerezh.<\/p>\n\n\n\n Met en tu all d'an den hiniennel, eo ar yezh hec'h-unan a zo taget. Ha setu ma teu emzalc'h disprizus ha dizouj an dileuriad dilennet da gaout ur ment sokial ha politikel.<\/p>\n\n\n\n Ha ret eo deomp l\u00e2ret an dra anat adarre? N'eo ket ar brezeg ur c'hevrin folklorek, met ur yezh bev, dalc'het bev gant he froduerien, he c'hevredigezhio\u00f9, he skolio\u00f9 ha zoken gant he dileuridi dilennet.<\/p>\n\n\n\n Ar bolitikourez a zo bet goapaet kement he deus gouestlet ul lodenn eus he buhez da studi ha da gas war-raok ar yezh breizhveuriat, betek ober anezhi un danvez enklasko\u00f9 akademek.<\/p>\n\n\n\n En degouezh-ma\u00f1, goapaat ur brezegenn dalc'het e brezhoneg a dalv kement ha diskouez dispriz ouzh un dileuriad dilennet, met ivez disteurel al labour sevenadurel, deskadurel ha skiantel a zo liammet ouzh ar yezh.<\/p>\n\n\n\n Dre vrasoc'h, kement-ma\u00f1 a ziskouez ur weledigezh eus ar Republik Gall a chom kreizennet-kena\u00f1 hag hegegonek (ha marteze zoken un tammig diasur), ma vez gwelet al liested yezhel c'hoazh evel ur gourdrouz kentoc'h eget evel ur vammenn a binvidigezh.<\/p>\n\n\n\n Ama\u00f1 eo e teu an trao\u00f9 da veza\u00f1 paradoksel.<\/p>\n\n\n\n Ar re a sav a-enep gro\u00f1s implij ar brezeg e anv an unaniezh yezhel a zo alies ar memes tud a ziskouez preder, gwecho\u00f9 zo gant rezon, diwar-benn diskar ar galleg e lec'h all er bed.<\/p>\n\n\n\n E Kebek, da skouer, e vez gwelet ar galleg evel ur yezh en arvar abalamour da vestroniezh ar saozneg en un endro nordamerikan saoznek evit an darn vrasa\u00f1. Dielfennourien zo a gomz zoken eus ur gwask dibaouez a-berzh ar saozneg, betek ma vez dreistbeva\u00f1s ar galleg eno un danvez tabut ingal.<\/p>\n\n\n\n En endro-se e vez difennet alies politikerezhio\u00f9 gwarezi\u00f1 ar yezh e Kebek e Fra\u00f1s evel re reizh, pe zoken ret.<\/p>\n\n\n\n Met neuze, penaos e c'hallomp reizhabegi\u00f1 harpa\u00f1 war mirerezh ar galleg e Kebek, e-keit ha ma nac'homp an hini breizhveuriat e Breizh-Veur?<\/p>\n\n\n\n E gwirionez, an degouezh e Breizh-Veur a zo ul lodenn eus ur gudenn vedel. Abaoe pell e laka UNESCO e-diwall diwar-benn steuziadur tamm-ha-tamm ar yezho\u00f9 minorel, a vez alies erlec'hiet gant yezho\u00f9 penna\u00f1.<\/p>\n\n\n\n E Tibet, da skouer, e vez deskrivet alies ar yezh tibetek evel beza\u00f1 en arvar abalamour da vestroni gresk ar mandarin en deskadurezh hag er velestradurezh. An doare stad-se a vez kondaonet alies en Europa evel ur stumm diverkadur sevenadurel.<\/p>\n\n\n\n Ama\u00f1 adarre, splann eo an enebiezh : kondaoni\u00f1 a reomp lakaat an tibetanek a-gostez dirak ar sinaeg, eztaoli\u00f1 a reomp hon nec'hamant diwar-benn diskar ar galleg dirak ar saozneg, ha koulskoude e c'houza\u00f1vomp \u2014 pe zoken e vroudomp \u2014 steuziadur ar brezegenn dirak ar galleg.<\/p>\n\n\n\n Petra a so\u00f1j an dilennad en deus tennet an diwall?<\/p>\n\n\n\n A-dre\u00f1v an enebiezhio\u00f9-se ema\u00f1 un urzhadur didispleg : sellet e vez ouzh yezho\u00f9 zo evel yezho\u00f9 \u00abnobl\u00bb ha dellezek da veza\u00f1 gwarezet, tra ma vez gwelet re all evel eilrenk, o servijout da balio\u00f9 folklorek hepken pe zoken lakaet da veza\u00f1 didalvez.<\/p>\n\n\n\n Ar galleg a zellez beza\u00f1 gwarezet. Evit ar brezegh, hegarat e vefe\u2026 gant ma chomo sioul ha ma teuio da veza\u00f1 ur vinorelezh bihanoc'h-bihanat.<\/p>\n\n\n\n Kudennek eo ar sell-ma\u00f1, rak diazezet eo war ur meizad utilitarel eus ar yezh : priziet e vefe ur yezh diwar he dalvoudegezh ekonomikel pe bolitikel hepken.<\/p>\n\n\n\n Koulskoude, ur yezh zo, dreist-holl, ur benveg evit ar sevenadur, an e\u00f1vor hag an identelezh. He steuziadenn n'eo ket hepken yezhel; arouezel eo ivez.<\/p>\n\n\n\n An emzalc'h burutellet e Karaez a zo neuze ul lodenn eus un hengoun gall anavezet-mat : ar c'hajakobinerezh yezhel, a servijas da awen er 20vet kantved.e<\/sup> A-hed an XXvet kantved ez eus bet meur a renad diktatourel gant stoufo\u00f9 broadelour (Alemagn naziet, Italia fasour, Spagn Franco, Rusia komunour, hag all.) <\/p>\n\n\n\n Hiziv an deiz, ar politikerezhio\u00f9-se a zo ent-ofisiel trao\u00f9 eus an amzer-dremenet. Koulskoude e chom boazio\u00f9 zo.<\/p>\n\n\n\n Goapaat un dileuriadez dilennet peogwir e komz brezhoneg a zo kenderc'hel gant ar spered sektiour ha enep-demokrat-se. Kement-se a zo so\u00f1jal n'eus plas nemet evit ur yezh er sifr foran. Arvarus eo kement-se : perak ne vefe ket gouestlet da goulennata talvoudegezh ur stumm nemetken eus an eztaoladur politikel ?<\/p>\n\n\n\n Hiziv an deiz eo ar wirionez ar c'hontrol-mik. Muioc'h-mui a dalvoudegezh a ro Europa d'al liesyezhegezh, ha kalz broio\u00f9 a anavez meur a yezh ofisiel hep kaout aon rak o unaniezh hag o c'henstok (kemerit Suis, da skouer, gant he fevar yezh ofisiel !).<\/p>\n\n\n\n An darvoud en emgav Carhaix en deus neuze heuliado\u00f9 kalz pelloc'h eget er c'hornad.<\/p>\n\n\n\n Ur goulenn eeun a sav : ha ne fell deomp difenn yezho\u00f9 nemet pa sellont ouzhimp, pe ha gouest omp da gaout un emzalc'h kenglotus ? Ma kav deomp eo reizh gwarezi\u00f1 ar galleg e Kebek, neuze e rank beza\u00f1 ken reizh all gwarezi\u00f1 ar brezeg e Breizh-Veur. Ma kondaonomp strivo\u00f9 Sina da ziskar yezh an Tibetegezh ha da gas he diank, perak neuze e rankfemp, e Fra\u00f1s, en em zerc'hel en un doare ken sinaat da vrouda\u00f1 gwanaat ar brezeg?.<\/p>\n\n\n\n Ya, Yes Breizh en deus la\u00f1set nevez zo ur studiadenn don diwar-benn ar gudenn-ma\u00f1, o kemer skouerio\u00f9 niverus eus Europa a-bezh. E-kerzh an argerzh-ma\u00f1 e kinnigo Yes Breizh a-benn nebeut kinnigo\u00f9 fetis d'an dilennidi, d'an danvez-dilennidi, d'ar c'hevredigezhio\u00f9, d'ar sindikado\u00f9 ha d'an embregerezhio\u00f9, gant ar pal mont pelloc'h eget ar c'hlemmou eeun ha tizhout disoc'ho\u00f9 fetis.<\/p>\n\n\n\n Emzalc'h an dileuriad dilennet en deus graet goap e genseurt n'eo ket hepken dizereat : un testeni eo eus ur gudenn donoc'h.<\/p>\n\n\n\n Diskouez a ra e chom krenn-diviz ar yezh un danvez kizidik ha droukvesket alies e Fra\u00f1s. Lakaat a ra war wel ivez un digenga\u00f1 en doare ma tifennomp \u2014 pe ma c'hwitomp da zifenn \u2014 ar yezho\u00f9.<\/p>\n\n\n\n Koulskoude, difenn ar yezho\u00f9 minorel n'eo ket hepken ur stourm strizh evit an identelezh. Ur stourm hollvedel eo, unan a denn d'al liesseurted sevenadurel, d'an demokratelezh ha d'an douja\u00f1s evit an hinienno\u00f9.<\/p>\n\n\n\n Douja\u00f1 d'ur yezh a zo douja\u00f1 d'ar re a gomz anezhi.<\/p>\n\n\n\n Ha en un emvod demokratel, se a zlefe beza\u00f1 an diazez. \n Ng\u0169g\u0129 wa Thiong'o<\/strong> (1938\u20132025) a oa ur skrivagner, un arnodskriver hag un den-spered kenyan a-bouez. \n Un den a-bouez er so\u00f1j postkolonial war ar skeul vedel e oa, hag e buhez a-bezh en deus gouestlet da zifenn yezho\u00f9 Afrika hag o flas el lennegezh, er c'helennadurezh hag er vuhez foran. \n Goude beza\u00f1 skrivet e saozneg da genta\u00f1, en deus dibabet embann e kikuyu, e yezh-vamm, o lakaat krenn-dazont ar yezh da stourm diazez sevenadurel ha politikel.\n <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n Emezelit ouzh Yes Breizh<\/a><\/strong>. E Carhaix e voe goapaet un ezel eus ar c'huzul-k\u00ear peogwir e komze brezhoneg en un emvod-kuzul. Lakaat a ra an darvoud-ma\u00f1 war wel un anken donoc'h a-zivout an douja\u00f1s evit ar yezho\u00f9 e Breizh.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1586,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[16,130,131,132,137,85,138,136,134,135,41,133],"class_list":["post-1580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publications","tag-bretagne","tag-breton","tag-carhaix","tag-conseil-municipal","tag-culture-bretonne","tag-debat-public","tag-democratie","tag-discrimination-linguistique","tag-diversite-linguistique","tag-elus","tag-langue-bretonne","tag-respect-linguistique"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1580"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1589,"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1580\/revisions\/1589"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yes.bzh\/br\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1580"}],"curies":[{"name":"ur gwerennad dour","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Un torridigezh eus reolenno\u00f9 diazez an diviz demokratel<\/h2>\n\n\n\n
Brezoneg: ur yezh bev ha reizh<\/h2>\n\n\n\n
Ur paradoks gall : difenn ar yezh c'hall e lec'h all, met ket ama\u00f1.<\/h2>\n\n\n\n
Ur bennaenn hollvedel : yezho\u00f9 minorelezh en arvar<\/h2>\n\n\n\n
Un urzh-ren kevrennek eus ar yezho\u00f9<\/h2>\n\n\n\n
Gwallzarvoud ar jakobinerezh sevenadurel<\/h2>\n\n\n\n
Ur goulenn a gendalc'husted hag a zouja\u00f1s<\/h2>\n\n\n\n
Evit kloza\u00f1 : hag-e\u00f1 eo ar brezegenn un abeg a dalvoudegezh hollvedel ?<\/h2>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Deuit e-barzh unan eus hor strollado\u00f9 lec'hel.<\/a><\/strong>.
Sevel pe stalia\u00f1 ur bodad prederia\u00f1<\/a><\/strong>.
Skoazellit Ya Breizh gant ur prof<\/a><\/strong>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"